KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasining yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 2023-yilda 6,0% ga o‘sib, 90,8 milliard dollarni tashkil etdi [1], bu mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishini ko‘rsatadi. Biroq, aholi daromadlari notekisligi, Gini koeffitsientining 0,269 ga yetganligi [2] kabi muammolar haligacha dolzarb bo‘lib qolmoqda, bu esa iqtisodiy o‘sishning inklyuzivligini ta’minlash zaruratini ko‘rsatadi. Shuningdek, 2023-yilda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi 9,8 milliard dollarga yetganiga qaramay [3], investitsiyalarning real sektordagi samaradorligini oshirish va ularni barqaror rivojlanish maqsadlariga yo‘naltirish masalasi muhim ahamiyat kasb etadi. Bu ko‘rsatkichlar iqtisodiy siyosatni takomillashtirish, mavjud resurslardan samarali foydalanish va aholi farovonligini oshirish uchun yangi yondashuvlar ishlab chiqish zarurligini taqozo etadi. Markaziy Osiyo mutafakkirlarining boy intellektual merosi esa ushbu zamonaviy iqtisodiy muammolarni hal etishda noyob falsafiy va amaliy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Markaziy Osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy g‘oyalari zamonaviy dunyo iqtisodiyotidagi murakkab muammolar, xususan, resurslar taqsimoti, ijtimoiy adolatni ta’minlash, barqaror o‘sish va inson kapitalini rivojlantirish kabi masalalar kontekstida alohida ahamiyat kasb etadi. Global miqyosda qashshoqlikni kamaytirish va ijtimoiy tengsizlikni bartaraf etishga qaratilgan harakatlar davom etayotgan bir paytda, mazkur mutafakkirlar asarlaridagi ijtimoiy adolat, insonparvarlik va iqtisodiy axloq tamoyillari bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. Markaziy Osiyo davlatlarida bozor iqtisodiyoti sharoitida ijtimoiy mas’uliyatni oshirish, kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash hamda aholining iqtisodiy faolligini oshirish yo‘nalishida olib borilayotgan islohotlar mazkur mutafakkirlar g‘oyalaridan ilhomlanishi mumkin. Ayniqsa, islomiy iqtisodiyot tamoyillariga asoslangan moliyaviy mexanizmlar, masalan, Sukuk va Takaful bozorining jahon miqyosida o‘sishi [4] Markaziy Osiyo mintaqasi uchun ham yangi imkoniyatlar yaratadi. Ushbu tadqiqot mutafakkirlar merosidagi iqtisodiy yondashuvlarni zamonaviy iqtisodiy amaliyotga integratsiya qilish imkoniyatlarini tahlil qilish orqali mintaqaning iqtisodiy taraqqiyotiga hissa qo‘shishga intiladi, shu bilan birga, madaniy o‘ziga xoslikni saqlagan holda barqaror rivojlanish strategiyalarini is ...