KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YIM) 7,8% ga oʻsgan boʻlib, bu koʻrsatkich iqtisodiy islohotlarning samaradorligini aks ettiradi [1]. Shuningdek, 2023-yilda xorijiy investitsiyalar hajmi 9,8 milliard AQSh dollarini tashkil etib, oxirgi besh yilda 2,3 barobar oshgan [2]. Biroq, iqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va global raqobatbardoshlikni oshirish uchun nafaqat zamonaviy iqtisodiy nazariyalarni oʻzlashtirish, balki milliy iqtisodiy tafakkur ildizlarini chuqur oʻrganish ham muhimdir. Markaziy Osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy gʻoyalari, asrlar davomida shakllangan boy madaniy va ilmiy merosning ajralmas qismi sifatida, bugungi kun iqtisodiy siyosatini shakllantirishda beqiyos ahamiyat kasb etadi. Ular oʻz asarlarida adolatli taqsimot, mehnatga munosabat, mulkchilik munosabatlari va davlatning iqtisodiy hayotdagi oʻrni kabi masalalarni atroflicha yoritganlar, bu esa zamonaviy Oʻzbekiston iqtisodiyoti uchun yangi yechimlar topishda ilhom manbai boʻlib xizmat qilishi mumkin. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida kuzatilayotgan turli xil inqirozlar, resurslar tanqisligi va ijtimoiy tengsizlik kabi muammolar Markaziy Osiyo mutafakkirlarining adolat va barqarorlikka asoslangan iqtisodiy gʻoyalarini qayta oʻrganish va ularni zamonaviy kontekstda qoʻllash zaruratini tugʻdirmoqda. Oʻzbekistonning barqaror rivojlanish strategiyasini amalga oshirishda tarixiy merosga tayanish, milliy oʻziga xoslikni saqlagan holda jahon tajribasini integratsiya qilish masalasi dolzarbdir. Mutafakkirlar gʻoyalaridagi ijtimoiy adolat, mehnatsevarlik, halol savdo tamoyillari bugungi korruptsiya, iqtisodiy nomutanosiblik kabi global muammolarga qarshi kurashishda nazariy asos boʻlib xizmat qilishi mumkin. Shu nuqtai nazardan, ushbu kurs ishi Markaziy Osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy gʻoyalarini chuqur tahlil qilish, ularning zamonaviy Oʻzbekiston iqtisodiyoti uchun ahamiyatini baholash va ularni modernizatsiya qilish yoʻllarini tadqiq etishga qaratilgan. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli olimlar tomonidan tadqiq etilgan. Jahon miqyosida iqtisodiy fikr taraqqiyotini oʻrganishda Jozef Shumpeter (1954) oʻzining "Iqtisodiy tahlil tarixi" asarida iqtisodiy gʻoyalarning evolyutsiyasini keng yoritgan, ammo Markaziy Osiyo mutafakkirlariga alohida eʼtibor bermagan [3]. Karl P ...