KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakatimizdagi yirik korxonalarning marketing xizmatlariga yo‘naltirgan umumiy xarajatlari qariyb 3.5 trln so‘mni tashkil etib, bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 18% ga o‘sganligi kuzatildi [1]. Xususan, bu xarajatlarning qariyb 45% i axborot topish va tahlil qilishga qaratilgan marketing tadqiqotlariga to‘g‘ri kelmoqda, bu esa raqamli iqtisodiyot sharoitida axborotning strategik ahamiyati ortib borayotganini ko‘rsatadi. Global miqyosda esa, MarketsandMarkets tadqiqotlariga ko‘ra, marketing tadqiqotlari bozori hajmi 2023-yilda 74.8 milliard dollarni tashkil etgan va 2028-yilga borib yillik o‘rtacha 6.5% o‘sish bilan 102.5 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu raqamlar, korxonalar uchun bozor tendensiyalarini aniqlash, isteʼmolchi xatti-harakatlarini tushunish va raqobat ustunligini saqlab qolishda sifatli va aniq axborotga bo‘lgan ehtiyojning naqadar dolzarb ekanligini yaqqol namoyish etadi. Ushbu kurs ishi mavzusining dolzarbligi, ayniqsa, O‘zbekistonda bozor iqtisodiyotining rivojlanishi va raqobatning kuchayishi sharoitida yanada ortadi. Hozirgi kunda mahalliy korxonalar ko‘pincha strategik qarorlar qabul qilishda yetarli darajada aniq va ishonchli marketing axborotiga ega bo‘lmayotgani sababli xatolarga yo‘l qo‘ymoqda. Anʼanaviy axborot yig‘ish usullari esa zamonaviy tez o‘zgaruvchan bozor talablariga javob bermayapti, bu esa innovatsion va samarali axborot topish usullarini joriy etish zaruratini keltirib chiqarmoqda. Mazkur tadqiqot orqali mavjud bo‘shliqlarni aniqlash, axborot topish jarayonlarini modernizatsiya qilish va korxonalar samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy yechimlarni taklif etish ko‘zda tutilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli olimlar tomonidan keng tadqiq qilingan. Xususan, Filip Kotler (Philip Kotler, 2017) o‘zining “Marketing menejmenti” nomli asarida marketing tadqiqotlarining nazariy asoslari va strategik ahamiyatini chuqur tahlil qilib, axborot tizimlari orqali qaror qabul qilish modellarini taqdim etgan [3]. Jerri Vayndan (Jerry Wind, 2018) esa “Marketing tadqiqotlari va analitikasi” nomli ishida big data va sunʼiy intellektning marketing tadqiqotlaridagi rolini o‘rganib, raqamli maʼlumotlardan samarali foydalanish metodologiyalarini ishlab chiqqan [4]. Klod Xopkins (Claude Hopkin ...