KURS ISHI

KIRISH Jahon miqyosida ma'lumotlar hajmi har yili o'rtacha 20-25% ga o'sib, 2025 yilga kelib 175 zettabaytga yetishi kutilmoqda [1]. Bu ulkan ma'lumot oqimi, albatta, ularni samarali saqlash, qayta ishlash va boshqarish mexanizmlariga bo'lgan talabni keskin oshiradi. O'zbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish dasturlari doirasida elektron hujjat aylanishi hajmi oxirgi uch yilda 30% dan ziyodga oshdi, davlat organlari va biznes subyektlarida saqlanayotgan raqamli ma'lumotlar hajmi esa har yili o'rtacha 18% ga ko'paymoqda [2]. Bu tendensiyalar ma'lumotlar bilan ishlash ko'nikmalarini, xususan, dasturlash tillari yordamida fayllarni boshqarish ko'nikmalarini egallashni g'oyat dolzarb vazifaga aylantiradi. Ayniqsa, Python kabi keng tarqalgan va samarali dasturlash tilida fayl operatsiyalarini chuqur o'rganish zamonaviy IT mutaxassislari uchun ajralmas hisoblanadi. Bugungi kunda biznes jarayonlarining avtomatizatsiyasi, katta hajmdagi ma'lumotlarni tahlil qilish (Big Data), sun'iy intellekt tizimlarini yaratish va veb-ilovalarni ishlab chiqishda fayllar bilan ishlash asosiy komponentlardan biridir. Mavjud tizimlarda fayllarni noto'g'ri boshqarish ma'lumotlarning yo'qolishiga, xavfsizlik kamchiliklariga va tizim ishlashining sekinlashuviga olib kelishi mumkin [3]. Ko'pgina korxonalar hali ham fayl tizimlarini optimal tarzda boshqarishda, ayniqsa, turli formatdagi (CSV, JSON, XML, binar) ma'lumotlarni bir-biriga bog'lash va ulardan samarali foydalanishda muammolarga duch kelishmoqda. Ushbu kurs ishi aynan shu kabi muammolarni hal qilishga qaratilgan bo'lib, Python dasturlash tili yordamida fayllar bilan ishlashning nazariy asoslari va amaliy yechimlarini chuqur o'rganish orqali zamonaviy talablarga javob beradigan dasturlash ko'nikmalarini shakllantirishga hissa qo'shadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha xalqaro miqyosda ko'plab olimlar tomonidan jiddiy tadqiqotlar olib borilgan. Donald Knuth (1968) "The Art of Computer Programming" asarida fayl tizimlarining fundamental nazariyalarini va ma'lumotlarni saqlashning algoritmlarini chuqur yoritgan [4]. Andrew S. Tanenbaum (2015) o'zining "Operating Systems: Design and Implementation" kitobida fayl tizimlarining tuzilishi, boshqarish mexanizmlari va fayl operatsiyalarining past darajadagi amallari haqida batafsil ma'lumot bergan [5]. Guido van Rossum (2000-yillar boshida), Python tilin ...