KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda globallashuv jarayonlari va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi bolalar rivojlanishiga yangi chaqiriqlar qo'ymoqda. O'zbekistonda maktabgacha ta'lim tizimiga kiritilgan investitsiyalar hajmi 2017-yildan 2023-yilgacha 4,5 barobarga oshib, ushbu davrda 11,5 trillion so'mni tashkil etdi [1]. Bu, o'z navbatida, maktabgacha yoshdagi bolalarni har tomonlama rivojlantirishga qaratilgan yangi pedagogik yondashuvlarga bo'lgan ehtiyojni oshirdi. Xususan, UNESCO ma'lumotlariga ko'ra, milliy madaniy merosga asoslangan ta'lim dasturlari bolalarda ijtimoiy-emotsional ko'nikmalarni rivojlantirishda 25-30% ga samaraliroq natijalar bermoqda [2]. Shu bilan birga, 2023-yil holatiga ko'ra, O'zbekistonda bolalar orasida ijtimoiy moslashuv va axloqiy qadriyatlarni singdirishga qaratilgan amaliy dasturlarning maktabgacha ta'lim muassasalaridagi qamrovi bor-yo'g'i 45% ni tashkil etadi [3]. Ushbu holat, milliy xalq o'yinlari orqali bolalarda odob-axloqni shakllantirish bo'yicha ilmiy asoslangan va amaliy jihatdan samarali metodikalarni ishlab chiqishning dolzarbligini ko'rsatadi. Ushbu tadqiqotning dolzarbligi shundaki, an'anaviy ta'lim metodlarida bolalarning ijtimoiy-emotsional va axloqiy rivojlanishiga yetarlicha e'tibor berilmasligi, ularda altruizm, hamkorlik, mas'uliyat va o'zaro hurmat kabi sifatlarning shakllanishida bo'shliqlar yaratmoqda. Bugungi kunda elektron gadjetlarning bolalar hayotiga kirib borishi, ularning ijtimoiylashuv jarayonlariga salbiy ta'sir ko'rsatib, o'zaro munosabatlarni qiyinlashtirmoqda. Bolalarni milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalash, ularning o'ziga xos madaniyatga mansublik hissini shakllantirish, o'z navbatida, kelajak avlodning ma'naviy va axloqiy poydevorini mustahkamlash uchun muhimdir. Milliy xalq o'yinlari, o'zining ko'p asrlik tarixi va pedagogik imkoniyatlari bilan ushbu bo'shliqlarni to'ldirishga va bolalarda ijtimoiy-axloqiy ko'nikmalarni rivojlantirishga xizmat qiladi, chunki ular bolalar uchun qiziqarli va tabiiy o'zlashtirish muhitini yaratadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda keng ko'lamli tadqiqotlar bilan boyitilgan. Masalan, Jean Piaget (1932) o'zining "Bolaning axloqiy hukmi" asarida bolalarning axloqiy rivojlanish bosqichlarini tahlil qilib, o'yinlarning ijtimoiy qoidalarini o'zlashtirishdagi rolini yoritgan [5]. Lev Vygotskiy (1978) ijtimoiy-madaniy nazariyani ilgari surib, ...