KURS ISHI

KIRISH Kompyuter tizimlarining samaradorligi va barqarorligi operatsion tizimning xotirani boshqarish mexanizmlariga bevosita bogʻliqdir. Ayniqsa, xotira parchalanishi muammosi zamonaviy dasturiy taʼminot va apparat komplekslarining optimal ishlashiga sezilarli to‘siq bo‘lishi mumkin. So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, global server infratuzilmasining yillik xarajatlari 2023-yilda 200 milliard dollardan oshgan bo‘lib [1], bu xarajatlarning muhim qismi xotira resurslarini boshqarish bilan bog‘liq muammolarni bartaraf etishga yo‘naltiriladi. O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish dasturlari doirasida axborot texnologiyalari sohasi yalpi ichki mahsulotning 4.5% ini tashkil etmoqda [2], bu esa dasturiy ta’minotning yuqori samaradorligini ta’minlashning dolzarbligini yanada oshiradi. Kompyuter xotirasida bo‘sh joylarning mayda bloklarga bo‘linib ketishi, ya’ni xotira parchalanishi, katta hajmli ma’lumotlar bloklarini ajratishga to‘sqinlik qilib, tizimning umumiy ishlash tezligini pasaytiradi va resurslardan foydalanish samaradorligini kamaytiradi. Ichki va tashqi fragmentatsiyaning samarali boshqaruv strategiyalari ishlab chiqilishi nafaqat dasturiy ta’minotning ish faoliyatini optimallashtirish, balki apparat resurslaridan maksimal darajada foydalanish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirishga ham xizmat qiladi. Ushbu tadqiqot operatsion tizimlar doirasida xotira parchalanishi muammosining ichki va tashqi ko‘rinishlarini chuqur o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, u amaldagi tizimlarning samaradorligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish va kelajakdagi dasturiy ta’minotni loyihalashda e’tiborga olinishi lozim bo‘lgan jihatlarni aniqlashga xizmat qiladi. Xotira parchalanishi, ayniqsa, ma’lumotlar markazlari va bulutli hisoblash platformalari kabi resurs intensiv muhitlarda jiddiy muammo hisoblanadi. Misol uchun, ma’lumotlar markazlarida serverlarning o‘rtacha xotira foydalanish darajasi 60-70% ni tashkil etganda ham [3], fragmentatsiya sababli yangi katta jarayonlarga xotira ajratishda qiyinchiliklar yuzaga kelishi mumkin, bu esa tizimning ishdan chiqishiga yoki resurslarni noto‘g‘ri taqsimlashga olib keladi. Mazkur tadqiqot ushbu muammolarni bartaraf etish, xotirani boshqarish algoritmlarini takomillashtirish va tizim samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish orqali axborot texnologiyalari infratuzilmasining barqarorligini ta’ ...