KURS ISHI

KIRISH Moliyaviy investitsiyalar global iqtisodiyotning ajralmas qismi bo‘lib, 2023-yilda jahon miqyosidagi investitsiya bozori hajmi 130 trillion dollardan oshib, yillik o‘sish sur’ati 5,8% ni tashkil etdi [1]. O‘zbekistonda ham moliyaviy investitsiyalar hajmi izchil oshib bormoqda, masalan, 2023-yilda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi 9,8 milliard dollarga yetib, 2022-yilga nisbatan 15% ga o‘sdi [2]. Bu o‘sish mamlakat iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish va kapital bozorini rivojlantirishga qaratilgan islohotlar natijasidir. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Qimmatli qog‘ozlar bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-5132-son qarori [3] va “Moliyaviy bozorlarni rivojlantirish strategiyasi” [4] kabi hujjatlar moliyaviy investitsiyalarning hajmini va samaradorligini oshirishga qaratilgan bo‘lib, bu jarayonda investitsiyalar auditining natijalarini to‘g‘ri baholashning ahamiyati tobora ortib bormoqda. Moliyaviy investitsiyalar, ayniqsa qimmatli qog‘ozlar va derivativlar bozorining murakkabligi, yuqori risklar va axborot assimetriyasi sharoitida investitsiyalar samaradorligini baholashda mustaqil va ob’ektiv audit xulosalari juda muhimdir. Bugungi kunda moliyaviy investitsiyalarning o‘sishi bilan birga, ularni boshqarish va nazorat qilish mexanizmlariga bo‘lgan talab ham oshmoqda. Biroq, investitsiyalar natijalarini baholashda amalda bir qator muammolar mavjud. Xususan, O‘zbekistonda moliyaviy investitsiyalar auditi natijalarini baholashda zamonaviy metodologiyalar va ilg‘or xalqaro tajribalarni joriy etish, risklarni aniq baholash, samaradorlikni o‘lchashning yagona standartlarini shakllantirish, shuningdek, auditorlarning malakasini oshirish masalalari dolzarb bo‘lib qolmoqda. Mavjud baholash usullari ko‘pincha passiv xarakterga ega bo‘lib, proaktiv risklarni aniqlash va investitsion qarorlar qabul qilishda yetarli darajada yordam bermayapti. Shu bois, ushbu kurs ishi moliyaviy investitsiyalar auditi natijalarini baholashning nazariy asoslarini chuqur o‘rganish, amaliy tahlil qilish va uni takomillashtirish bo‘yicha aniq tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha xalqaro miqyosda ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Jumladan, **Jensen, M.C. (1986)** o‘zining “Agentlik nazariyasi” tadqiqotida korporativ boshqaruvda auditorlik xulosalarining ahamiyatini va agen ...