KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasining Mustaqillik Deklaratsiyasi milliy davlatchilik tarixida burilish nuqtasi boʻlib, mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishida tub oʻzgarishlarga zamin yaratdi. 2023-yilda Oʻzbekistonning YaIM hajmi 90 milliard dollardan oshdi [1], bu mustaqillik yillaridagi barqaror oʻsish tendensiyasini aks ettiradi. Xususan, 2022-yilda davlat byudjeti daromadlari 284.4 trillion soʻmni tashkil etgan boʻlsa, 2023-yilda bu koʻrsatkich 321.9 trillion soʻmga yetdi [2], bu esa makroiqtisodiy barqarorlikni va davlatning ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirish imkoniyatini taʼminladi. Eksport hajmi 2023-yilda 21.7 milliard dollarni tashkil qilib, respublika iqtisodiyotining xalqaro bozorlardagi raqobatbardoshligini isbotladi [3]. Bu raqamlar Mustaqillik Deklaratsiyasi tomonidan qoʻyilgan suveren rivojlanish asoslarining amaliy natijasi boʻlib, mamlakatning ichki va tashqi siyosatda mustaqil yoʻl tanlashining strategik ahamiyatini yaqqol koʻrsatadi. Mazkur tadqiqot mavzusi bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki globallashuv va geosiyosiy keskinliklar sharoitida davlat suverenitetini mustahkamlash, milliy manfaatlarni himoya qilish va mustaqil taraqqiyot yoʻlini davom ettirish har qanday davlat uchun strategik ustuvor vazifa hisoblanadi. Oʻzbekistonning Mustaqillik Deklaratsiyasi nafaqat tarixiy hujjat, balki bugungi siyosiy, huquqiy va ijtimoiy islohotlar uchun mustahkam asos boʻlib xizmat qiladi. Deklaratsiyada belgilangan tamoyillar, masalan, xalq suvereniteti, demokratik qadriyatlar va inson huquqlari bugungi kunda ham davlat qurilishi va jamiyat rivojlanishining asosiy ustunlari boʻlib qolmoqda. Biroq, xalqaro munosabatlarning murakkablashuvi, mintaqaviy integratsiya jarayonlari va global iqtisodiy chaqiriqlar sharoitida Mustaqillik Deklaratsiyasining zamonaviy interpretatsiyasi va uning tamoyillarini yangi sharoitlarga moslashtirish, shu bilan birga uning tarixiy ahamiyatini chuqur anglash va targʻib qilish boʻyicha bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Mavzuning oʻrganilganlik darajasiga kelsak, Mustaqillik Deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati jahon miqyosida koʻplab olimlar tomonidan oʻrganilgan. Jumladan, Benedict Anderson (1983) oʻzining "Imagined Communities" asarida millat-davlat kontseptsiyasini va uning shakllanish jarayonlarini tahlil qilib, Mustaqillik Deklaratsiyalarining milliy oʻzlikni anglashdagi rolin ...