KURS ISHI

KIRISH Mustaqillik deklaratsiyasi O‘zbekistonning yangi tarixini boshlab bergan ulug‘vor voqea bo‘lib, uning nazariy-metodologik asoslari va amaliy ta’sirini chuqur o‘rganish bugungi kunda ham dolzarb ahamiyat kasb etadi. Jahon hamjamiyatida davlat suverenitetini e’lon qilish va o‘z-o‘zini belgilash huquqini mustahkamlash jarayonlari qadimdan mavjud bo‘lsa-da, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida milliy davlatchilikning shakllanishi, milliy ozodlik harakatlarining kuchayishi bu jarayonlarga yangicha mazmun bag‘ishladi. Ushbu davrda global iqtisodiyot hajmi 30 trln AQSH dollaridan oshdi va savdo-sotiqning 15% dan ortig‘i elektron tijoratga o‘tdi [1]. O‘zbekistonda esa, 2023-yil yakunlari bo‘yicha yalpi ichki mahsulot 100 mlrd dollardan oshib, iqtisodiyotning barqaror o‘sish sur’atlari yildan-yilga ta’minlanmoqda [2]. Bu raqamlar, mamlakatning ichki va tashqi siyosatda mustaqil yo‘lni tanlagani hamda iqtisodiy rivojlanishga qaratilgan sa’y-harakatlarining samaradorligidan dalolat beradi. Mustaqillik deklaratsiyasi nafaqat huquqiy, balki falsafiy, siyosiy va ijtimoiy jihatlardan ham chuqur ma’noga ega bo‘lib, O‘zbekistonning milliy o‘ziga xosligini tiklash, demokratik o‘zgarishlarni amalga oshirish va jahon hamjamiyatida munosib o‘rin egallashdek ulkan vazifalarni o‘z oldiga qo‘ygan edi. Bugungi kunda ham ushbu deklaratsiyaning ruhini va mohiyatini anglash, uning asosida yotgan qadriyatlarni kelgusi avlodlarga yetkazish hamda mamlakatning yanada rivojlanishi uchun uni tatbiq etish muhim ahamiyatga ega. Bugungi globallashuv jarayonlari va murakkab geosiyosiy vaziyatda har bir davlatning o‘z suverenitetini saqlab qolishi va xalqaro maydonda mustaqil siyosat yuritishi muhimdir. O‘zbekistonning 1991-yil 31-avgustda qabul qilingan Mustaqillik deklaratsiyasi ana shunday sharoitda qabul qilingan bo‘lib, uning mazmun-mohiyati va tarixiy ahamiyati bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. Ushbu hujjat, O‘zbekistonning milliy davlatchiligi asoslarini shakllantirish, xalqaro huquq normalariga asoslangan mustaqil tashqi siyosatni olib borish va demokratik jamiyat qurish yo‘lida muhim qadam bo‘ldi. Biroq, deklaratsiyaning to‘liq amalga oshirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi ayrim omillar, jumladan, ichki siyosiy institutlarning mustahkamlanishi, iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash va ijtimoiy-madaniy rivojlanishdagi muammolar bugungi kunda ham o‘z yechimini kutmoqda. Shu n ...