KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda oliy ta'lim muassasalariga qabul qilingan talabalarning 70% dan ortig'i kommunikativ ko'nikmalar, xususan, og'zaki va yozma nutqni samarali qo'llashda sezilarli kamchiliklarga ega ekanligi aniqlangan [1]. Bu holat, ta'lim tizimida nutqiy ko'nikmalarni, ayniqsa, og'zaki va yozma nutqni integratsiyalashgan holda rivojlantirish zaruratini ko'rsatmoqda. Jahon miqyosida ham, Global Language Monitor hisobotiga ko'ra, ish beruvchilarning 85% i bitiruvchilardan samarali kommunikativ kompetensiyani talab qiladi [2]. Shu bilan birga, yozma va og'zaki nutq integratsiyasi ta'lim jarayonida o'quvchilarning akademik faoliyatini 20-30% ga yaxshilashi mumkinligi, ayniqsa chet tilini o'rganishda bu ko'rsatkich 40% ga yetishi mumkinligi xalqaro tadqiqotlarda ko'rsatilgan [3]. O'zbekistonning ta'lim tizimi modernizatsiya qilinayotgan bir sharoitda, mazkur masala ta'lim samaradorligini oshirish va raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Hozirgi globallashuv va axborot texnologiyalari davrida kommunikativ kompetensiya har qanday soha mutaxassisi uchun asosiy ko'nikmalardan biriga aylandi. Biroq, ta'lim jarayonida og'zaki va yozma nutq ko'pincha alohida-alohida o'qitiladi, bu esa o'quvchilarda nutqiy ko'nikmalarning bir-birini to'ldirishi va mustahkamlashi imkoniyatlarini cheklaydi [4]. Natijada, bitiruvchilar o'z bilimlarini og'zaki muloqotda yoki yozma shaklda to'liq va samarali ifodalashda qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar. Ushbu muammo nafaqat ta'lim sifatiga, balki mamlakatning umumiy intellektual salohiyatiga ham salbiy ta'sir ko'rsatadi, chunki malakali kadrlar yetishmovchiligi iqtisodiy rivojlanishga to'sqinlik qilishi mumkin [5]. Shuning uchun, og'zaki va yozma nutqni sinfda integratsiyalashgan holda o'qitish strategiyalarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish orqali mazkur bo'shliqlarni bartaraf etish bugungi kunning dolzarb masalasi hisoblanadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha xalqaro miqyosda bir qancha muhim tadqiqotlar o'tkazilgan. Masalan, D. Nunan (2001) o'zining "Second Language Teaching & Learning" nomli asarida kommunikativ kompetensiya va uning tarkibiy qismlarini chuqur tahlil qilib, og'zaki va yozma nutqning o'zaro bog'liqligini isbotlagan [6]. H. Douglas Brown (2007) "Principles of Language Learnin ...