KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida ta'lim tizimini rivojlantirish bo'yicha olib borilayotgan islohotlar doirasida ona tili fanini o'qitish metodikasini takomillashtirishga alohida e'tibor qaratilmoqda. Xususan, 2023-2024 o'quv yilida umumta'lim maktablarida ona tili darslarining umumiy hajmi 10% ga oshirilib, yozma nutqni rivojlantirishga qaratilgan amaliy mashg'ulotlar soni 15% ga ko'paytirildi [1]. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "O'zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzini va mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi farmoni [2] ijrosi doirasida, 2023 yil davomida maktab o'quvchilari o'rtasida o'tkazilgan "Eng yaxshi insho" tanlovlari soni 2022 yilga nisbatan 2,5 barobar oshganligi va ularda 300 mingdan ortiq o'quvchi ishtirok etgani [3], yozma nutq ko'nikmalarini rivojlantirishga bo'lgan talabning yuqoriligidan dalolat beradi. Biroq, Xalqaro PISA (Programme for International Student Assessment) baholash dasturi natijalariga ko'ra, O'zbekistonlik 15 yoshli o'quvchilarning o'qish savodxonligi bo'yicha o'rtacha balli 392 ni tashkil etib, OECD mamlakatlari o'rtachasidan (487 ball) sezilarli darajada past ekanligi [4], yozma nutqni shakllantirish metodikasini chuqur tahlil qilish va takomillashtirish zaruratini ko'rsatadi. Bugungi axborotlashgan jamiyatda shaxsning o'z fikrlarini yozma ravishda ravon, mantiqan izchil va uslubiy jihatdan to'g'ri ifodalay olishi asosiy kompetensiyalardan biriga aylangan. Zamonaviy kasblarning aksariyatida, jumladan, jurnalistika, huquq, pedagogika, IT-sohalarida yozma kommunikatsiya ko'nikmalari muhim ahamiyat kasb etadi. O'zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tomonidan 2023 yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, ish beruvchilarning 60% dan ortig'i bitiruvchilarning yozma kommunikatsiya ko'nikmalarini qoniqarsiz deb baholaganlar [5]. Bu esa maktab bosqichidayoq insho yozish orqali o'quvchilarda yozma nutqni shakllantirish metodikasini qayta ko'rib chiqish va samarali texnologiyalarni joriy etish orqali mazkur muammoga yechim topish zaruratini keltirib chiqaradi. Mavjud o'quv dasturlari va metodik qo'llanmalarda insho yozishga tayyorgarlik ko'rish, insho turlari ustida ishlash va yozma ishlarni tahlil qilishning tizimli va innovatsion yondashuvlari yetarli darajada yoritilmagan, ayniqsa, konstruktivizm va Process Writing Approach kabi ilg'or ta'lim nazariyalarini ona ...