KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-2024 o‘quv yilida umumta’lim maktablarida jami 6,5 milliondan ortiq o‘quvchi ta’lim olgan [1]. Ushbu o‘quvchilarning ona tili darslarida jamoaviy ishlash ko‘nikmalarini shakllantirish, ularning kommunikativ kompetensiyalarini rivojlantirish ta’lim tizimining ustuvor vazifalaridan hisoblanadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ona tili darslarida jamoaviy faoliyatning samarali tashkil etilishi o‘quvchilarning o‘zlashtirish ko‘rsatkichini o‘rtacha 15-20% ga oshirishi mumkin [2]. Shu bilan birga, zamonaviy mehnat bozorida yuqori talabga ega bo‘lgan jamoada ishlash, muloqot qilish va muammolarni birgalikda hal qilish ko‘nikmalarining maktab davridayoq shakllantirilishi ijtimoiy va kasbiy muvaffaqiyat garovi hisoblanadi. O‘zbekiston ta’lim tizimida o‘quvchilar jamoasini tashkil etish va boshqarishga oid amaliyotda sezilarli kamchiliklar mavjud bo‘lib, bu, birinchi navbatda, o‘qituvchilarning ushbu yo‘nalishdagi metodologik bilimlari va amaliy ko‘nikmalarining yetarli emasligi bilan bog‘liqdir [3]. Ushbu mavzu bugungi kunda dolzarblik kasb etadi, chunki an’anaviy ta’lim usullari ko‘pincha o‘quvchilarning faol ishtirokini ta’minlay olmaydi va ularda tanqidiy fikrlash, ijodkorlik hamda hamkorlik kabi muhim ko‘nikmalarni rivojlantirishda cheklovlar tug‘diradi. Ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning shaxsiy va ijtimoiy kompetensiyalarini shakllantirish, shuningdek, ularni kelajakdagi hayotga tayyorlash uchun jamoaviy o‘qitish metodlari muhim ahamiyat kasb etadi. Ona tili darslarida jamoaviy ishlashni tashkil etish orqali o‘quvchilar nafaqat til ko‘nikmalarini chuqur o‘zlashtiradi, balki o‘zaro hurmat, mas’uliyat va o‘z-o‘zini boshqarish qobiliyatlarini ham rivojlantiradi. Mazkur kurs ishi ona tili darslarida o‘quvchilar jamoasini tashkil etishning samarali yo‘llarini izlashga, mavjud muammolarga yechim taklif qilishga va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan bo‘lib, bu o‘z navbatida ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. O‘quvchilar jamoasini tashkil etish va jamoaviy o‘qitish metodlarining nazariy va amaliy jihatlari xalqaro miqyosda ko‘plab olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Masalan, J. Dewey (1938) o‘zining “Demokratiya va ta’lim” asarida ta’limda jamoaviy faoliyatning ahamiyatini va ijtimoiy ko‘nikmalarni rivojlantirishdagi rolini nazariy jihatdan asoslab bergan ...