📖 45 sahifa
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
UNIVERSITY OF ECONOMICS AND PEDAGOGY
FILALOGIYA VA TILLARNI O'QITISH: O'ZBEK TILI
O'ZBEK TILI KAFEDRASI
"Hozirgi o'zbek adabiy tili"
fanidan
O'zbek tilida sifatlarning ma'no turlari
mavzusida
KURS ISHI
Bajardi: 000-00 guruh talabasi
____________________
Qabul qildi: ____________________
Andijon - 2026
1-sahifa
📄 2-sahifa: Mundarija
MUNDARIJA
KIRISH3
I-BOB. O'zbek tilida sifatlar: nazariy asoslar va o'rganilish tarixi8
1.1. Sifatning umumiy ta'rifi, uning tilshunoslikdagi o'rni va asosiy tushunchalar8
1.2. O'zbek tilshunosligida sifatlar tasnifi masalasining o'rganilish tarixi va nazariy yondashuvlar14
1.3. Tadqiqot manbalari va metodlari19
II-BOB. O'zbek tilida sifatlarning ma'no turlari tahlili28
2.1. Sifatlarning asosiy ma'no turlari: asl sifatlar, nisbiy sifatlar va ularning o'ziga xosliklari44
2.2. Sifatlarning boshqa so'z turkumlari bilan ma'noviy munosabatlari va uslubiy xususiyatlari49
2.3. Tahlil natijalari, xulosalar va sifatlar tasnifini takomillashtirish bo'yicha tavsiyalar54
I-bob bo'yicha xulosa13
II-bob bo'yicha xulosa38
UMUMIY XULOSA41
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR45
2-sahifa
📄 3-sahifa: Kirish
KIRISH
KIRISH
O'zbek tilida sifatlarning ma'no turlarini o'rganish hozirgi o'zbek adabiy tili tilshunosligining muhim yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Sifat so'z turkumi tilning lug'at boyligining ajralmas qismi bo'lib, predmetlarning belgi-xususiyatlarini ifodalashda fundamental ahamiyat kasb etadi. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 20-yanvardagi "O'zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzini oshirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi 34-sonli qarori tilshunoslik tadqiqotlarini, xususan, o'zbek tilining nazariy va amaliy jihatlarini chuqur o'rganishni qo'llab-quvvatlaydi. Sifatlarning ma'noviy gradatsiyalarini, ularning boshqa so'z turkumlari bilan o'zaro munosabatlarini atroflicha tahlil qilish, tilning ifoda imkoniyatlarini yanada kengaytirishga xizmat qiladi.
Bugungi kunda tilshunoslikda sifatlarning ma'no turlarini chuqur va har tomonlama tadqiq etish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bu mavzu nafaqat nazariy tilshunoslik uchun, balki amaliy tilshunoslik, leksikografiya, uslubiyat va til o'qitish metodikasi uchun ham dolzarbdir. Sifatlarning semantik xususiyatlari, ularning nutqda qo'llanilish xususiyatlari va uslubiy imkoniyatlari bo'yicha tadqiqotlar hali to'liq yakunlanmagan. Ayniqsa, asl va nisbiy sifatlar o'rtasidagi chegara, ularning o'zaro o'tish imkoniyatlari, ma'no o'zgarishlari va degradatsiya (ma'no pasayishi) yoki intensifikatsiya (ma'no kuchayishi) jarayonlari bo'yicha tadqiqotlar hali to'liq yakunlanmagan. Shu sababli, sifatlarning ma'no turlarini yanada tizimli o'rganish va mavjud tasniflarni takomillashtirish zarurati yuzaga kelmoqda.
O'zbek tilshunosligida sifatlar tasnifi bo'yicha ko'plab ilmiy ishlar 20-asrning ikkinchi yarmida faollashgan. Jumladan, F. Abdurahmonov sifatlarning semantik-grammatik xususiyatlarini tahlil qilgan [1]. A. Abduazizov o'zbek tili morfemikasi va so'z yasalishi doirasida sifatlarning strukturaviy jihatlariga e'tibor qaratgan [2]. O. Ahmedov o'zbek tili leksikologiyasini o'rganishda sifatlarning lug'aviy ma'nolari ustida to'xtalgan [3]. E. Begmatov va A. Boboyev "Hozirgi o'zbek adabiy tili" asarlarida sifatlarning umumiy xususiyatlarini bayon etishgan [4]. A. Boboyev o'zbek tili grammatikasi doirasida sifatlarning morfologik kategoriyalarini yoritgan [6]. H. Jamolxonov ham o'zining "Hozirgi o'zbek adabiy tili" asarida sifatlarning o'ziga xosliklariga to'xtalgan [7]. S. Karimov sifat kategoriyas
...
Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting
To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.
Shu mavzuda boshqa hujjat ham yarating
