KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida investitsion faoliyatni ta’minlash shart-sharoitlari iqtisodiy rivojlanishning strategik ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotidagi murakkab jarayonlarga qaramay, global investitsiyalar oqimi 2023-yilda 1.37 trillion dollarni tashkil etib, sezilarli barqarorlikni namoyish etdi [1]. O‘zbekistonning YaIMda investitsiyalarning ulushi 2023-yilda 34.5% ga yetdi, bu so‘nggi besh yillikda 10% dan ko‘proq o‘sishni ko‘rsatadi [2]. Davlat Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda respublikaga jalb qilingan xorijiy investitsiyalar hajmi 9.8 milliard dollardan oshib, 2022-yilga nisbatan 15% o‘sishni qayd etdi, shu jumladan to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar 6.6 milliard dollarni tashkil etdi [3]. Ushbu raqamlar mamlakatda investitsion muhitni yaxshilashga qaratilgan sa’y-harakatlarning ijobiy natijasini aks ettiradi, biroq mavjud salohiyatni to‘liq ishga solish uchun hali ko‘plab imkoniyatlar mavjud. Mamlakatda investitsion faoliyatning samarali ta’minlanishi iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish, yangi ish o‘rinlari yaratish, ishlab chiqarish quvvatlarini modernizatsiya qilish va aholi farovonligini oshirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Biroq, investitsiya jarayonlarida hali ham byurokratik to‘siqlar, moliyaviy resurslarga cheklangan kirish, sarmoya kiritish uchun huquqiy va institutsional bazaning ayrim jihatlari takomillashtirilishi, shuningdek, investitsiya loyihalarini baholash va risklarni boshqarish mexanizmlaridagi kamchiliklar kabi muammolar saqlanib qolmoqda. Ayniqsa, hududiy darajada investitsion jozibadorlikni oshirish va innovatsion loyihalarga investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha aniq mexanizmlar yetarli emas. Ushbu muammolarni hal etish, xalqaro tajribalarni inobatga olgan holda milliy investitsion siyosatni takomillashtirish dolzarb ahamiyat kasb etadi va mazkur tadqiqot aynan shu masalalarga e’tibor qaratadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi. Investitsion faoliyat va uning iqtisodiyotga ta’siri jahon miqyosida ko‘plab yetuk olimlar tomonidan atroflicha o‘rganilgan. J.M. Keynes (1936) o‘zining "Bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi" asarida investitsiyalarni iqtisodiy o‘sishning asosiy drayveri sifatida ko‘rsatib, samarali talabni shakllantirishdagi rolini tushuntirdi [5]. R. Solow (1956) o‘sish modelida investitsiyalarning kapital to‘planishi va uzoq mudd ...