KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda dunyo miqyosida raqamli iqtisodiyot hajmi jadal sur'atlar bilan o'sib bormoqda, 2023-yil yakuniga ko'ra global raqamli iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi taxminan 20-25% ni tashkil etdi, bu esa 2016-yildagi 10-12% ko'rsatkichidan deyarli ikki barobar ko'pdir [1]. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, rivojlanayotgan mamlakatlarda raqamli texnologiyalarga investitsiyalar 2022-yilda 500 milliard dollardan oshdi, bu esa kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotning qo'shimcha 1-2% ga o'sishiga olib kelishi kutilmoqda [2]. O'zbekistonda ham raqamli islohotlar jadal sur'atlarda amalga oshirilmoqda. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi "Raqamli O'zbekiston – 2030" strategiyasini tasdiqlash to'g'risida"gi farmoniga muvofiq, respublikada raqamli infratuzilmani rivojlantirishga qaratilgan investitsiyalar 2023-yilda 1 milliard dollardan ortiqni tashkil etdi [3]. Natijada, O'zbekistonning jahon raqamli taraqqiyot indeksidagi o'rni so'nggi uch yilda 10 pog'onaga yaxshilandi va elektron hukumat xizmatlaridan foydalanish ko'rsatkichi 2022-yilda 60% dan 2023-yilda 75% ga yetdi [4]. Bu esa raqamli transformatsiyaning iqtisodiy o'sish va aholi farovonligini oshirishdagi beqiyos rolini tasdiqlaydi. Ushbu davrda raqamli islohotlar O'zbekiston uchun nafaqat texnologik yangilanish, balki iqtisodiy diversifikatsiya va barqaror rivojlanishning asosiy drayveri sifatida namoyon bo'lmoqda. Shunga qaramay, raqamli transformatsiya jarayonlarining to'liq salohiyatini ro'yobga chiqarish yo'lida bir qator muammolar mavjud. Xususan, raqamli infratuzilmaning hududlararo notekis rivojlanganligi, malakali kadrlar yetishmasligi, raqamli xizmatlardan foydalanishda aholi o'rtasidagi raqamli tafovut (digital divide) va kibertartibsizliklarga qarshi kurashish mexanizmlarining takomillashtirilishiga ehtiyoj sezilmoqda [5]. Shuningdek, raqamli loyihalarni moliyalashtirishda xususiy sektor ishtirokini oshirish, investitsiyalarning samaradorligini baholashning aniq mezonlarini ishlab chiqish va risklarni boshqarish strategiyalarini optimallashtirish masalalari dolzarbligini saqlab qolmoqda. Shu sababli, O'zbekistonda raqamli islohotlarni rivojlantirishning amaliy jihatlarini chuqur tahlil qilish, ularning iqtisodiy samaradorligini baholash va mavjud kamchiliklarni bartaraf etish bo'yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish bugungi kunni ...