KURS ISHI

KIRISH Jahon turizm bozori hajmi 2023 yilda 1,5 trillion AQSH dollaridan oshib, COVID-19 pandemiyasidan oldingi darajalariga yaqinlashmoqda [1]. O‘zbekistonda xalqaro turizmni rivojlantirish so‘nggi yillarda strategik ustuvor yo‘nalishlardan biriga aylangan. 2023 yilda mamlakatga tashrif buyurgan xorijiy sayyohlar soni 6,5 milliondan oshdi, bu esa o‘tgan yilga nisbatan 30% dan ortiq o‘sishni ko‘rsatmoqda [2]. Xalqaro turizm daromadlari esa 2023 yilda 3,5 milliard AQSH dollaridan oshib, yalpi ichki mahsulot (YaIM)ning 3% ga yaqinini tashkil etdi [3]. Ushbu raqamlar O‘zbekiston iqtisodiyotida turizm sektorining rolini tobora oshib borayotganini yaqqol ko‘rsatadi. Biroq, bu salohiyatni to‘liq ro‘yobga chiqarish, jahon turizm bozoridagi o‘rni va raqobatbardoshligini oshirish uchun hali ko‘plab nazariy va amaliy muammolarni hal etish talab etiladi. Zamonaviy dunyo iqtisodiyotida turizm sektori nafaqat muhim daromad manbai, balki mamlakatning brendi, madaniy diplomatiyasi va xalqaro hamkorlikni mustahkamlash vositasi hisoblanadi. O‘zbekiston, o‘zining boy tarixiy-madaniy merosi, noyob arxitektura yodgorliklari va betakror tabiiy landshaftlari bilan jahon turizm xaritasida alohida o‘rin tutishi mumkin. Lekin, global turizm tendensiyalarini tahlil qilish, raqobatchi davlatlar tajribasini o‘rganish va mamlakatimizga xos bo‘lgan imkoniyatlar hamda mavjud kamchiliklarni aniqlash bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biridir. Xususan, sayyohlar uchun qulay infratuzilmani yaratish, xizmatlar sifatini jahon standartlariga moslashtirish, milliy turistik mahsulotlarni targ‘ib qilish va xavfsizlikni ta’minlash kabi yo‘nalishlarda tizimli ishlar olib borilishi lozim. Xalqaro turizm nazariyasiga oid tadqiqotlar jahon ilm-fanida keng qamrovli o‘rganilgan. Masalan, Richard Konnell (2006) o‘zining "Turizmning ijtimoiy-iqtisodiy jihatlari" asarida turizmning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni, uning mahalliy hamda global iqtisodiyotga ta'sirini tizimli tahlil etgan [4]. Pol Ostrom (2010) esa "Turizm marketingi va strategiyasi" kitobida turizm mahsulotini yaratish, targ'ib qilish va bozorga olib kirishning samarali usullarini ishlab chiqqan [5]. Shuningdek, Robert Baade va Robert Robson (2007) o‘z tadqiqotlarida turizm orqali bandlikni oshirish va hududiy tengsizliklarni bartaraf etish imkoniyatlarini o‘rganganlar [6]. Jon F. S. Veyland va Maykl J. He (2012) esa turizmning ...