KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda dasturiy mahsulotlar eksporti hajmi 340 million dollarga yetgan [1]. Bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 2,5 baravar oshgan bo‘lib, mamlakat iqtisodiyotida IT sohasining ulushi tobora ortib borayotganini ko‘rsatadi [1]. Xususan, dasturiy mahsulotlar yaratishda Python dasturlash tilidan foydalanish ko‘lami yil sayin kengayib bormoqda; Stack Overflow Developer Survey 2023 ma’lumotlariga ko‘ra, Python dunyo bo‘yicha uchinchi eng mashhur dasturlash tili hisoblanib, dasturchilarning 48% dan ortig‘i undan foydalanadi [2]. Bunday o‘sish sharoitida, funksiyalardan samarali foydalanish dastur kodining sifatini, qayta ishlatilishini va parvarishlanishini oshirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi, bu esa loyihalar muvaffaqiyatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Bugungi kunda dasturiy ta'minotni ishlab chiqish jarayonlarida samaradorlik, kodning o‘qiluvchanligi va texnik xizmat ko‘rsatish qulayligi asosiy talablardan hisoblanadi. Python funksiyalari bu talablarni qondirish uchun kuchli vositalardan biridir. Biroq, funksiyalarni noto‘g‘ri yoki samarasiz qo‘llash kodning murakkablashishiga, takrorlanishiga va ishlash tezligining pasayishiga olib kelishi mumkin. Funksiyalarni optimallashtirish, ulardan DRY (Don't Repeat Yourself) prinsipi asosida foydalanish, shuningdek, modul va paketlarga ajratish orqali kodni strukturaviy jihatdan tartibga solish kabi masalalar amaliyotda yetarli darajada e’tiborga olinmayapti [3]. Funksiyalar ichida global o‘zgaruvchilardan haddan tashqari foydalanish, docstring yozish madaniyatining rivojlanmaganligi va test qamrovini ta’minlashdagi kamchiliklar dasturiy mahsulotlarning sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda, natijada loyihalarni boshqarish va keyingi rivojlantirish jarayonlari qiyinlashmoqda. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda keng tadqiq qilingan bo‘lib, ko‘plab olimlar Python funksiyalarining nazariy va amaliy jihatlarini chuqur o‘rganganlar. Masalan, Martin Fowler (2002) "Refactoring: Improving the Design of Existing Code" asarida kodni qayta ishlash va funksiyalarni optimallashtirish metodologiyalarini taklif qilgan bo‘lsa [5], Robert C. Martin (2008) "Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship" kitobida funksiyalar nomini to‘g‘ri tanlash, ularning bir vazifani bajarishi (sing ...