KURS ISHI

KIRISH Dunyo bo‘ylab, ayniqsa Osiyo va Shimoliy Afrikada tarixiy tadqiqotlar uchun ajratilayotgan mablag‘lar hajmi so‘nggi besh yilda o‘rtacha 25% ga oshgan, bu esa qadimiy sivilizatsiyalar va ularning merosiga bo‘lgan qiziqishning ortib borayotganidan dalolat beradi [1]. O‘zbekistonda esa jahon tarixi, jumladan, qadimgi sivilizatsiyalar bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida hukumat tomonidan bir qator dasturlar ishlab chiqilgan va tadqiqotchilar uchun grantlar ajratilmoqda, bu boradagi xarajatlar 2023-yildagi 10 mlrd so‘mdan 2024-yilda 15 mlrd so‘mga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Ushbu sharoitda qadimgi Ossuriya podsholigi kabi buyuk imperiyalarning tarixi, ularning rivojlanish bosqichlari, siyosiy-huquqiy tizimi, iqtisodiyoti va madaniyatini chuqur o‘rganish bugungi kun uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Ossuriya davlatining mil.avv. 2500-yillardan mil.avv. 609-yilgacha bo‘lgan uzoq davr mobaynida Mesopotamiya mintaqasidagi siyosiy va madaniy landshaftni shakllantirishdagi o‘rni, ayniqsa uning imperiya qurish strategiyalari, harbiy taktikasi va ma’muriy boshqaruv tizimi bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. Ushbu davlatning yuksalishi va qulashi sabablarini tahlil qilish, qadimgi sivilizatsiyalarning barqarorligi va inqirozi mexanizmlarini tushunishga yordam beradi, shuningdek, O‘zbekistonning o‘z tarixiy-madaniy merosini o‘rganish va xalqaro hamkorlikni rivojlantirish borasidagi sa’y-harakatlariga nazariy asos yaratadi. Qadimgi Ossuriya podsholigi tarixini o‘rganish borasida jahon tarixshunosligida muhim ilmiy yutuqlarga erishilgan. Jumladan, mashhur ossuriyshunos olim **Arno Poebel** o‘z tadqiqotlarida Ossuriya tilining grammatik tuzilishini tahlil qilib, uning akkad tiliga aloqadorligini asoslab bergan [3]. **Henri Frankfort** esa Ossuriya san’ati va me’morchiligini o‘rgangan holda, bu sivilizatsiyaning mintaqaviy madaniyatlardan farq qiluvchi o‘ziga xos xususiyatlarini ochib bergan [4]. **Maykl Roas** o‘zining "Ossuriya: Shimoliy Mesopotamiya sivilizatsiyasi" asarida mil.avv. II ming yillikdagi Ossuriya savdo imperiyasi va uning iqtisodiy tizimini batafsil tahlil qilgan [5]. Shu bilan birga, **John Curtis** Nineviya xazinalari va Ossuriya podshohliklarining arxeologik yodgorliklarini o‘rgangan holda, imperiyaning harbiy kuchini va siyosiy ta’sirini namoyon etuvchi moddiy dalillarni tadqiq etgan [6]. O‘zbekistonlik ...