KURS ISHI

KIRISH Transport-logistika sohasi zamonaviy iqtisodiyotning muhim drayveri bo'lib, uning samarali ishlashi mamlakatning raqobatbardoshligi va barqaror rivojlanishini belgilaydi. Global transport bozorining hajmi 2023-yilda qariyb 7.2 trillion AQSH dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 12.5 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu o'sish asosan elektron tijoratning jadal rivojlanishi, global ta'minot zanjirlarining murakkablashuvi va urbanizatsiya jarayonlari bilan bog'liq. O'zbekistonda esa 2023-yilda transport xizmatlari hajmi 2022-yilga nisbatan 10.5% ga oshib, yalpi ichki mahsulot (YaIM) tarkibida 9.2% ulushga ega bo'ldi [2]. Xususan, temir yo'l transporti orqali yuk tashish hajmi 7.8% ga, avtomobil transporti orqali yuk tashish 12.1% ga o'sdi [2]. Qashqadaryo viloyati mamlakatning strategik ahamiyatga ega hududlaridan biri bo'lib, boy tabiiy resurslarga, rivojlangan qishloq xo'jaligi va sanoat korxonalariga ega. Viloyat hududidan o'tuvchi xalqaro ahamiyatdagi transport koridorlari uning iqtisodiy salohiyatini yanada oshiradi. Biroq, yuk oqimlarini boshqarishda mavjud muammolar, jumladan, logistika infratuzilmasining yetarli emasligi, transport xarajatlarining yuqoriligi va yuk tashish jarayonlarida raqamli texnologiyalardan foydalanish darajasining pastligi viloyatning transport-logistika salohiyatini to'liq ro'yobga chiqarishga to'sqinlik qilmoqda. Mavjud transport tizimidagi uslubiy yondashuvlar ko'pincha eskirgan bo'lib, bozor talablariga mos kelmaydi, bu esa yuk oqimlarining samarasiz taqsimlanishiga va ortiqcha xarajatlarga olib keladi. Qashqadaryo hududida yirik ishlab chiqarish korxonalari va qishloq xo'jaligi mahsulotlari yetkazib beruvchilari ko'pligi sababli, yuk tashish hajmlari sezilarli. Ammo bu yuk oqimlarini optimallashtirish bo'yicha kompleks tadqiqotlar va ilmiy asoslangan tavsiyalar yetarli emas. Viloyatda temir yo'l, avtomobil va havo transporti turlari mavjud bo'lsada, ularning o'zaro integratsiyasi va multimodal tashishlarni rivojlantirish darajasi past. Bu holat, ayniqsa, mahsulotlarni ichki va tashqi bozorlarga o'z vaqtida va minimal xarajatlar bilan yetkazib berishda jiddiy to'siqlarni yuzaga keltiradi. Natijada, korxonalar va iste'molchilar uchun transport xarajatlari oshadi, mahsulotlarning raqobatbardoshligi pasayadi va mintaqaning iqtisodiy rivojlanishi sustlashadi. Shu sababli, Qashqadaryo hududida yuk oqimla ...