📖 30 sahifa

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI

TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI

AXBOROT TIZIMLARI KAFEDRASI

"Kompyuter lingvistikasi"

fanidan

qo'llanilishi chegaralangan so'zlarga doir o'quv loyihasi

mavzusida

KURS ISHI

Bajardi: 000-00 guruh talabasi

____________________

Qabul qildi: ____________________

Toshkent - 2026

1-sahifa
📄 2-sahifa: Mundarija

MUNDARIJA

KIRISH3
I-BOB. Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlarning Nazariy Asoslari va Kompyuter Lingvistikasidagi O'rni8
1.1. Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlar Tushunchasi va Tasnifi8
1.2. Kompyuter Lingvistikasi Kontekstida Chegaralangan So'zlarni O'rganish Tarixi va Metodologiyasi14
1.3. O'quv Loyihalarida Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlarni O'rganishning Nazariy va Amaliy Asoslari19
II-BOB. O'zbek Tilidagi Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlar Bo'yicha O'quv Loyihasini Ishlab Chiqish28
2.1. O'zbek Tilidagi Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlarning Manba Bazasini Tahlili va Tanlash44
2.2. Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlarni Aniqlash va Tahlil Qilish Metodlari: Qiyosiy Yondashuv49
2.3. O'zbek Tilidagi Qo'llanilishi Chegaralangan So'zlarga Doir O'quv Loyihasi Kontseptsiyasi va Amaliy Tavsiyalar54
I-bob bo'yicha xulosa
II-bob bo'yicha xulosa23
UMUMIY XULOSA26
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR30
2-sahifa
📄 3-sahifa: Kirish

KIRISH

KIRISH Qo'llanilishi chegaralangan so'zlarga doir o'quv loyihasining dolzarbligi shundaki, tilning dinamik tabiati uning doimiy o'zgarib turishini taqozo etadi. Bu jarayon so'z boyligida ham o'z aksini topib, ayrim so'zlarning faol iste'moldan chiqib ketishi (archaizmlar), boshqalarning esa yangi ma'nolar kasb etishi yoki paydo bo'lishiga (neologizmlar) olib keladi. Jamiyatning ijtimoiy-madaniy rivojlanishi, axborot texnologiyalarining jadal o'sishi va globallashuv jarayonlari natijasida tilga yangi so'zlar kirib kelib, mavjudlari esa o'z funksiyalarini o'zgartirishi tabiiydir. Xususan, O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 24-fevraldagi 103-sonli qarori bilan O'zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar tasdiqlanishi til boyligini chuqur o'rganish va uni saqlash, shuningdek, uning xususiyatlarini aniq tasniflashning muhimligini ko'rsatadi. Bu esa qo'llanilishi chegaralangan so'zlarni, jumladan, arxaizm, istorizm, neologizm, jargon va vulgarizmlarni kompyuter lingvistikasi usullari yordamida tadqiq etishga bo'lgan ehtiyojni oshiradi. Hozirgi davrda lingvistik tahlilning murakkab va ko'p qirrali vazifalarini samarali hal etishda kompyuter lingvistikasi imkoniyatlaridan foydalanish dolzarb hisoblanadi. Matnlarda qo'llanilishi chegaralangan so'zlarni avtomatik tarzda aniqlash, ularni tasniflash va ma'lumotlar bazalarini shakllantirish tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) texnologiyalari uchun muhim ahamiyatga ega. Ushbu so'zlarning ma'noviy va pragmatik xususiyatlarini kompyuter yordamida tahlil qilish, ularning til tizimidagi o'rnini belgilash, shuningdek, tilning tarixiy taraqqiyotini kuzatish uchun qimmatli ma'lumotlar manbai bo'lib xizmat qiladi. Biroq, tilshunoslikda, xususan o'zbek tilshunosligida, qo'llanilishi chegaralangan so'zlarni kompyuter lingvistikasi usullari bilan kompleks o'rganish va ular asosida o'quv loyihalarini ishlab chiqishda ma'lum bo'shliqlar mavjud. Mavzuning o'rganilganlik darajasi turli olimlar tomonidan chuqur tahlil qilingan. Tilshunoslik nazariyasiga doir fundamental asarlarda tilning leksik qatlami, uning o'zgaruvchanligi va rivojlanish qonuniyatlari tahlil qilingan. Xususan, F. de Saussure [16] tilning tizimli xususiyatlarini o'rganib, uning belgi tizimi ekanligini ta'kidlagan. E. Sapir [15] tilning inson tafakkuri bilan aloqasini va uning madaniyatdagi o'rnini yoritgan ...

Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting

To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.

Do'stlar bilan ulashish:

Mavzuga doir boshqa kurs ishlari

31 b
11/11/2026
qo'llanilishi chegaralangan so'zlarga doir o'quv loyihasi
Kompyuter lingvistikasi
45 b
06/06/2026
Korpusda polisemiyani avtomatik aniqlash
KOMPYUTER LINGVISTIKASI
qo'llanilishi chegaralangan so'zlarga doir o'quv loyihasi — kurs ishi namunasi | 30 bet | Mustaqilish.uz