KURS ISHI

KIRISH Raqamli iqtisodiyot XXI asr iqtisodiy rivojlanishining asosiy harakatlantiruvchi kuchi bo‘lib, global miqyosda innovatsiyalar, samaradorlik va raqobatbardoshlikni shakllantirmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligining 2023-yil yakunlariga ko‘ra, mamlakatimizda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 5,2% ga yetdi, bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 0,8% punktga oshganini ko‘rsatadi [1]. Xususan, elektron tijorat aylanmasi 2023-yilda 2022-yilga nisbatan 1,8 barobar o‘sib, 18 trillion so‘mni tashkil etgan [2]. Jahon iqtisodiyotida esa raqamli iqtisodiyotning global hajmi 2022-yilda 15,3 trillion AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2027-yilga borib bu ko‘rsatkich 28,9 trillion AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Bu esa raqamli texnologiyalarning iqtisodiy o‘sish va transformatsiyadagi o‘rni tobora ortib borayotganini yaqqol ko‘rsatadi. Axborot texnologiyalari xizmatlari eksporti 2023-yilda 340 million AQSh dollariga yetib, oldingi yilga nisbatan 2,5 barobar oshgan [4]. Ushbu o‘sish sur’atlari mamlakat iqtisodiyoti uchun raqamli transformatsiyaning strategik ahamiyatini tasdiqlaydi. Hozirgi davrda raqamli iqtisodiyotning afzalliklarini to‘liq ishga solish, uning rivojlanishiga to‘siq bo‘layotgan muammolarni bartaraf etish va istiqbolli yo‘nalishlarni belgilash muhim ahamiyat kasb etadi. Jumladan, kiberxavfsizlik, raqamli infratuzilmani rivojlantirishdagi investitsiyalar yetishmovchiligi, raqamli savodxonlik darajasi, qolaversa, innovatsion texnologiyalarning ijtimoiy-iqtisodiy ta’sirini chuqur o‘rganish masalalarida hali to‘liq yechimlar topilmagan. O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar qatorida, xususan, qonunchilik bazasini takomillashtirish, kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash hamda hududlarda raqamli infratuzilmani kengaytirish bo‘yicha qator vazifalar dolzarbligini saqlab qolmoqda. Bu esa mazkur kurs ishi doirasida raqamli iqtisodiyotning nazariy asoslarini, amaliy muammolarini va uning O‘zbekiston iqtisodiyotidagi o‘rnini chuqur tahlil qilish zaruratini keltirib chiqaradi. Raqamli iqtisodiyot muammolari jahon miqyosida ko‘plab yetakchi olimlar tomonidan chuqur o‘rganilgan. Don Tapscott (1995) "The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence" asarida raqamli iqtisodiyotning asosiy tamoyill ...