KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda 2023-yilda raqamli iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 5,8% ga yetdi, bu 2021-yildagi 4,2% ko‘rsatkichidan sezilarli o‘sishni anglatadi [1]. Xususan, axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari sohasi hajmi 2023-yilda qariyb 3,5 milliard dollarni tashkil etib, so‘nggi ikki yilda o‘rtacha 20-25% o‘sish sur’atlarini namoyish etdi [2]. Elektron tijorat bozori hajmi esa 2022-yilda 10 trillion so‘mdan oshib, har yili o‘rtacha 30% dan ziyodga kengayib bormoqda [3]. Global miqyosda raqamli iqtisodiyotning umumiy hajmi 2022-yilda 15 trillion AQSH dollariga yetgani va 2027-yilga borib 30 trillion dollardan oshishi prognoz qilinmoqda, bu esa uning jahon iqtisodiyotidagi ulushini tobora ortib borayotganligini ko‘rsatadi [4]. Bunday o‘sish sur’atlari raqamli iqtisodiyotning nafaqat innovatsion rivojlanishning drayveri, balki barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlovchi muhim omilga aylanganligidan dalolat beradi. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish har bir davlatning strategik ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Biroq, bu jarayon bir qator yangi muammolar va chaqiriqlarni keltirib chiqarmoqda. Jumladan, raqamli ko‘nikmalarga ega malakali kadrlar yetishmasligi, raqamli infratuzilmaning hududlararo notekis rivojlanishi, kiberxavfsizlik tahdidlarining kuchayishi hamda raqamli transformatsiyaning kichik va o‘rta biznesga integratsiyalashuvidagi qiyinchiliklar kabi masalalar hal etilmagan holda qolmoqda [5]. Shuningdek, ma’lumotlar iqtisodiyoti sharoitida shaxsiy ma’lumotlarning himoyasi va ulardan samarali foydalanish mexanizmlarini yaratish, blokcheyn va sun’iy intellekt kabi ilg‘or texnologiyalarni iqtisodiyotning turli sohalariga joriy etishda chuqur ilmiy asoslangan yondashuvlar zarur. Ushbu kurs ishi raqamli iqtisodiyotning mohiyatini chuqur o‘rganish, uning rivojlanish tendensiyalarini tahlil qilish va O‘zbekiston sharoitida istiqbolli yo‘nalishlarini aniqlash orqali mazkur muammolarni hal etishga ilmiy hissa qo‘shishga qaratilgan. Raqamli iqtisodiyotning nazariy asoslari va amaliy jihatlari bo‘yicha jahon miqyosida ko‘plab nufuzli tadqiqotlar o‘tkazilgan. Masalan, D. Tapscott (1996) o‘zining “Digital Economy” asarida internetning iqtisodiy o‘sishga ta’sirini, raqamli transformatsiyaning jamiyat va biznesga qayta tiklash kuchini chuqur tahlil qilgan va elektron tijoratning kelajakdagi ahamiyatini bashorat qilgan ...