KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda jahon elektron tijorat bozori hajmi 6,3 trillion dollarni tashkil etgan bo‘lib, 2027-yilga borib bu ko‘rsatkich 8,1 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu o‘sish global iqtisodiyotda raqobat kurashining shiddatli tus olayotganidan dalolat beradi, chunki kompaniyalar doimiy ravishda yangi bozor ulushlari va mijozlar uchun kurashmoqda. O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda iqtisodiy islohotlar natijasida raqobat muhiti sezilarli darajada faollashdi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 24-yanvardagi "Raqobatni rivojlantirish va iste'molchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PF-14-sonli Farmoni qabul qilinishi bilan raqobat muhitini mustahkamlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi [2]. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 6,0% ga o‘sgan bo‘lsa, xizmatlar sohasi 6,8% ga oshgan [3]. Bu ko‘rsatkichlar iqtisodiyotda yangi korxonalar tashkil topishi va mavjud bozorlarda raqobatning kuchayishi uchun qulay sharoit yaratganini ko‘rsatadi. Raqobat kurashi har qanday bozor iqtisodiyotining harakatlantiruvchi kuchi bo‘lib, u innovatsiyalarni rag‘batlantiradi, mahsulot va xizmatlar sifatini oshiradi hamda narxlarni optimallashtiradi. Ushbu mavzuning dolzarbligi korxonalar faoliyatida, ayniqsa O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda raqobat strategiyalarini to‘g‘ri shakllantirish zaruratidan kelib chiqadi. Bugungi kunda ko‘plab mahalliy korxonalar, xususan kichik va o‘rta biznes subyektlari raqobatning zamonaviy usullarini to‘liq egallay olmasligi sababli, global va yirik mahalliy kompaniyalar bilan raqobatda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Masalan, ba'zi sohalarda bozor konsentratsiyasi yuqoriligicha qolmoqda, bu esa raqobat muhitiga salbiy ta'sir ko‘rsatadi [4]. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, samarali raqobat strategiyalari ishlab chiqilmasa, korxonalar o‘z bozor ulushlarini yo‘qotishi, yangi innovatsiyalarni joriy qila olmasligi va natijada rivojlanishdan ortda qolishi mumkin. Ushbu muammolarni hal etish, korxonalar uchun barqaror o‘sish va raqobatbardoshlikni ta'minlash maqsadida raqobat kurashining zamonaviy shakllari va usullarini chuqur o‘rganish hamda O‘zbekiston kontekstida ularni qo‘llash imkoniyatlarini tahlil qilish ...