KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda ta’lim tizimining milliy tarbiya yo‘nalishidagi samaradorligi davlatlarning barqaror rivojlanishida muhim omil hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, 2023-yil yakunlariga ko‘ra, mamlakatimizda ta’lim sohasi Davlat byudjetidan ajratilgan xarajatlarning 22,5 foizini tashkil etgan, bu esa yalpi ichki mahsulotning 6,4 foiziga to‘g‘ri keladi [1]. Xususan, umumta’lim maktablarida o‘quvchi-yoshlarning milliy qadriyatlar ruhida kamol topishini ta’minlash borasidagi sa’y-harakatlar tobora kuchaymoqda. Jahon miqyosida esa, YuNESKO ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yilda milliy tarbiya va madaniy qadriyatlarni targ‘ib etishga qaratilgan ta’lim dasturlariga investitsiyalar 12% ga o‘sgan, bu esa global ta’lim xarajatlarining taxminan 1,8 trillion AQSH dollarini tashkil etishidan dalolat beradi [2]. Ayniqsa, rivojlangan mamlakatlarning bu boradagi ilg‘or tajribalarini o‘rganish va O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish dolzarb vazifa sanaladi. Milliy tarbiya dasturlari jamiyatning ijtimoiy-siyosiy barqarorligi va yosh avlodning o‘ziga xos identifikatsiyasini shakllantirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Bugungi globallashuv sharoitida, chet ellardan kirib kelayotgan turli madaniy oqimlar, axborot texnologiyalarining tezkor rivojlanishi va migratsiya jarayonlari yoshlarning qadriyatlar tizimiga jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Natijada, yoshlar o‘rtasida milliy o‘zlikni anglashning zaiflashishi, kosmopolitik qarashlarning ustun kelishi va multikulturalizmning salbiy oqibatlari kabi muammolar yuzaga kelmoqda. Mazkur kurs ishi aynan shu muammolarga e’tibor qaratib, rivojlangan mamlakatlarning milliy tarbiya dasturlarini chuqur tahlil qilish orqali O‘zbekiston sharoitida samarali yechimlar taklif etishni maqsad qilgan. Ushbu yechimlar orqali yoshlarning milliy g‘ururini oshirish, ularni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash va jamiyatning barqaror rivojlanishiga hissa qo‘shish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli tadqiqotlar obyekti bo‘lgan. Xalqaro miqyosda S. Huntington (1996) o‘zining “Sivilizatsiyalar to‘qnashuvi” asarida madaniy o‘ziga xoslik va milliy identifikatsiyaning jahon siyosatidagi rolini chuqur tahlil qilgan [3]. B. Anderson (1983) “Tasavvur qilingan jamiyatlar” asarida millat tushunchasining ijtimoiy konstruksiya ekanligini, ayniqsa ta’limning bu j ...