KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 20-dekabrdagi Oliy Majlisga Murojaatnomasida 2023-yil "Inson qadrini ulug'lash va sifatli ta'lim yili" deb e'lon qilindi va iqtisodiyotni barqaror rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlari belgilandi, jumladan eksport hajmini oshirish va geografiyasini kengaytirish masalasiga alohida e'tibor qaratildi [1]. 2023-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 62,6 milliard AQSh dollarini tashkil etib, oldingi yilga nisbatan 10,9 milliard AQSh dollariga yoki 21,1% ga o‘sdi [2]. Jumladan, O‘zbekistonning tekstil eksporti 2023-yilda 3,9 milliard dollarga yetdi, bu esa respublika umumiy eksportining muhim qismini tashkil etadi va sohaning global bozordagi salohiyatini ko'rsatadi [3]. Mamlakatning asosiy eksport bozorlari hali ham an'anaviy sheriklar bilan cheklanib qolmoqda, bu esa potentsial yangi bozorlarni o'zlashtirish zaruratini yuzaga keltiradi. Xususan, Jahon savdo tashkiloti (JST) ma'lumotlariga ko'ra, global to'qimachilik va tikuvchilik sanoati bozori hajmi 2023-yilda 1 trillion AQSh dollaridan oshdi va 2028-yilga kelib 1,2 trillion AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [4]. Ushbu raqamlar O'zbekiston yengil sanoati uchun yangi eksport bozorlarini o'zlashtirish orqali mamlakatning iqtisodiy o'sishini qo'llab-quvvatlash va valyuta tushumlarini oshirish imkoniyatlari mavjudligini ko'rsatadi. Mazkur kurs ishi mavzusi global iqtisodiyotda raqobatning kuchayishi va siyosiy-iqtisodiy xavflarning o‘sishi sharoitida O‘zbekiston yengil sanoatining barqaror rivojlanishini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. An'anaviy eksport bozorlariga qaramlikni kamaytirish va yangi, istiqbolli bozorlarga chiqish orqali eksport diversifikatsiyasini oshirish zarurati tobora yaqqol namoyon bo'lmoqda. Bugungi kunda O‘zbekiston yengil sanoati eksportining geografiyasi asosan MDH davlatlari va bir qator Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan cheklangan bo‘lib, bu esa tashqi omillarga nisbatan sezuvchanlikni oshiradi. Masalan, Rossiya bozoriga qaramlikni kamaytirish va Yevropa, Osiyo, shuningdek Shimoliy Amerika bozorlariga chiqish strategiyalari ishlab chiqish muhimdir. Ushbu mavzu bo'yicha amaliy tavsiyalar va strategik yo'nalishlar ishlab chiqish orqali respublika eksport salohiyatini to'liq ro'yobga chiqarish va milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish imkoniyatlari mavjud. Hozirda mavjud bo'lgan eksport tahlil ...