KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo'yicha qabul qilingan strategiyalar natijasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) bozorining hajmi 2023-yilda 2022-yilga nisbatan 27,2% ga o'sib, 25,6 trillion so'mni tashkil etdi [1]. Xususan, dasturiy ta’minot ishlab chiqish sohasi yillik o'rtacha 30% dan oshiqroq sur'atlarda o'sib, 2023-yilda 10,5 trillion so'mga yetdi [2]. Global miqyosda esa serverless arxitekturasi bozori 2023-yilda 10,7 milliard AQSh dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 50 milliard AQSh dollaridan oshishi prognoz qilinmoqda, yillik o'rtacha o'sish sur'ati (CAGR) 24,5% ni tashkil etishi kutilmoqda [3]. Ushbu raqamlar serverless texnologiyalarning jahon miqyosida va O'zbekistonning raqamli iqtisodiyotidagi ulkan salohiyatini yaqqol ko'rsatib turibdi. Serverless arxitektura bulutli hisoblashlarning rivojlanishi natijasida paydo bo'lgan eng istiqbolli yo'nalishlardan biri bo'lib, ishlab chiquvchilarga infratuzilmani boshqarish yukini kamaytirgan holda, dasturiy ta'minotni tezroq va samaraliroq yaratish imkonini beradi. Bugungi kunda Web-ilovalar ishlab chiqishda an'anaviy server boshqaruviga asoslangan modellar ma'muriy xarajatlar, resurslardan samarasiz foydalanish va kengayishdagi cheklovlar kabi qator muammolarga duch kelmoqda. Serverlarni doimiy ravishda monitoring qilish, ularning ishlashini ta'minlash, xavfsizlikni yangilab turish va yuqori yuklamalarda muammosiz ishlashini ta'minlash katta miqdordagi vaqt va resurslarni talab qiladi. Ayniqsa, o'zgaruvchan yuklamaga ega bo'lgan ilovalar uchun resurslarni optimal boshqarish qiyin vazifadir. Serverless arxitektura aynan shu muammolarni hal qilishga qaratilgan bo'lib, ishlab chiquvchilarga faqatgina kod yozishga e'tibor qaratish imkonini beradi, infratuzilma esa bulut provayderi tomonidan avtomatik boshqariladi. Bu esa Web-ilovalar yaratish jarayonini tezlashtiradi, operatsion xarajatlarni kamaytiradi va ilovalarni talabga qarab avtomatik kengaytirish imkoniyatini beradi. Biroq, ushbu texnologiyaning O'zbekiston kontekstida joriy etishdagi o'ziga xos muammolari va ularni hal etish yo'llari yetarlicha o'rganilmagan. Serverless arxitektura bo'yicha xorijiy tadqiqotlar keng ko'lamli bo'lib, ko'plab olimlar tomonidan o'rganilgan. Masalan, Jeremy P. M. (2016) serverless hisoblashning dastlabki konsepsiyalarini ishlab chiqdi va ushbu modelning an'anaviy bulutli arxi ...