KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va yosh avlodning jismoniy rivojlanishiga eʼtibor sezilarli darajada kuchaydi. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2020-yil 30-oktabrdagi “Sog‘lom turmush tarzini keng tatbiq etish va aholining jismoniy faolligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoniga muvofiq, mamlakatda jismoniy tarbiya va sportni ommalashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda aholining jismoniy faollik ko‘rsatkichi 55% ga yetgan bo‘lsa-da [1], bu ko‘rsatkich rivojlangan mamlakatlardagi o‘rtacha 70-75% dan ancha past hisoblanadi [2]. Shuningdek, boshlang‘ich ta’lim yoshidagi bolalarda ortiqcha vazn va semizlik muammolari global miqyosda o‘sib bormoqda; Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yilda 5-19 yoshli bolalar va o‘smirlarning 340 milliondan ortig‘i ortiqcha vazn yoki semizlikka ega bo‘lgan [3]. O‘zbekistonda ham maktab o‘quvchilari orasida noto‘g‘ri ovqatlanish va kam harakatlilik natijasida surunkali kasalliklarning yosharish tendensiyasi kuzatilmoqda, bu esa jismoniy tarbiyaning shaxs kamolotida muhim rol o‘ynashini yanada dolzarb qiladi [4]. Mazkur tadqiqot mavzusi, ya’ni shaxs tarbiyasida jismoniy tarbiyaning ahamiyati, ayniqsa boshlang‘ich ta’lim bosqichida, hozirgi kunda hal etilmagan qator muammolar tufayli muhim ahamiyat kasb etadi. Maktablarda jismoniy tarbiya darslari ko‘pincha faqat jismoniy ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan bo‘lib, shaxsning ijtimoiy, emotsional va intellektual jihatdan kompleks tarbiyasiga yetarli eʼtibor berilmaydi. O‘quv dasturlarining eskirganligi, moddiy-texnik bazaning yetishmasligi va pedagoglarning malaka darajasi pastligi kabi omillar jismoniy tarbiya salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishga to‘sqinlik qilmoqda. Natijada, o‘quvchilarda nafaqat jismoniy rivojlanishda orqada qolish holatlari, balki ularning ijtimoiy moslashuvi, o‘ziga ishonchi va intizomida ham kamchiliklar kuzatilmoqda, bu esa kelajakda jamiyatning to‘laqonli a’zosi bo‘lib shakllanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin [5]. Ushbu muammolar jismoniy tarbiyani shaxs tarbiyasining ajralmas qismi sifatida yangicha yondashuvlar asosida o‘rganish va amaliy takliflarni ishlab chiqish zaruratini keltirib chiqaradi. Ma ...