KURS ISHI

KIRISH So‘nggi yillarda siyosiy kommunikatsiya dunyo miqyosida misli ko‘rilmagan darajada rivojlanib bormoqda, bu jarayonning umumiy hajmi 2023-yilda 56,8 milliard AQSH dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 98,7 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu oʻsish tendensiyasi xususan, O‘zbekistonda ham kuzatilib, raqamli media va siyosiy PR xizmatlariga boʻlgan talab keskin ortgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 26-maydagi “Ommaviy axborot vositalarini qo‘llab-quvvatlash va jurnalistika sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-262-son Qarori mamlakatda kommunikatsiya sohasini yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi [2]. Statistik maʼlumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda internet foydalanuvchilari soni 2023-yilda 34 milliondan oshgan bo‘lib, bu umumiy aholining qariyb 95% ini tashkil etadi [3]. Bu ko‘rsatkichlar siyosiy partiyalar va davlat organlari uchun raqamli kanallar orqali jamoatchilik bilan o‘zaro aloqalarni samarali tashkil etish zaruratini yanada kuchaytiradi. Xususan, 2023-yilda siyosiy partiyalar tomonidan ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish darajasi 65% ga yetdi, bu esa oldingi yilga nisbatan 15% ga o'sishni ko'rsatadi [4]. Shu nuqtai nazardan, sisosiy kommunikatsiyalarning samarali modellari zamonaviy siyosiy jarayonlarda oʻta dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Anʼanaviy ommaviy axborot vositalari va raqamli platformalarning rivojlanishi sharoitida siyosiy subyektlar, jamoatchilik va fuqarolik jamiyati institutlari oʻrtasidagi axborot almashinuvi murakkabroq tus olmoqda. Biroq, mavjud kommunikatsiya modellarini O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy kontekstiga moslashtirish, ularning samaradorligini baholash va milliy xususiyatlarni inobatga olgan holda yangi yondashuvlarni ishlab chiqish masalasi hali to‘liq hal etilmagan. Ayniqsa, Lasswell, Shannon-Weaver va Grunig-Hunt kabi fundamental modellar zamonaviy raqamli kommunikatsiya sharoitida qanchalik mos kelishi, ular asosida strategiyalar ishlab chiqishda duch kelinadigan muammolar va ularni yechish yo‘llari chuqur tahlilni talab etadi. Siyosiy aktyorlar tomonidan jamoatchilikning ehtiyojlari va kutuvlarini tushunish, axborotni samarali uzatish va maqsadli auditoriya bilan ikki tomonlama muloqotni yo‘lga qo‘yishda metodologik bo‘shliqlar mavjud bo‘lib, bu esa siyosiy qarorlarga ishonch darajasiga ta'sir qilishi mumkin. Masalan, 2023-yilgi so‘rovnomalar natij ...