KURS ISHI

KIRISH 2023-yil ma'lumotlariga ko'ra, O'zbekiston Respublikasida fuqarolik jamiyati institutlari faoliyati sezilarli darajada kengayib, nodavlat notijorat tashkilotlari soni 12 000 dan oshdi [1]. Bu esa aholining siyosiy jarayonlarda ishtirok etishga bo'lgan qiziqishi va talabining oshib borayotganini ko'rsatadi. Jahon miqyosida esa siyosiy ongning shakllanishi va rivojlanishi demokratik jarayonlarning ajralmas qismi bo'lib, Gallup International tomonidan o'tkazilgan so'rovlarga ko'ra, dunyo aholisining qariyb 68% siyosiy jarayonlarda o'z ovozini muhim deb hisoblaydi [2]. Bu raqamlar siyosiy ongni tushunish, uning vazifalarini oshirish va shu orqali barqaror hamda rivojlangan jamiyat qurishning dolzarbligini yaqqol ko'rsatib turibdi. Shuningdek, O'zbekistonda amalga oshirilayotgan konstitutsiyaviy islohotlar va "Yangi O'zbekiston" strategiyasi doirasida fuqarolarning siyosiy faolligini oshirish, ularning davlat va jamiyat boshqaruvidagi ishtirokini kuchaytirish ustuvor vazifalardan sanalmoqda, bu esa siyosiy ongni nazariy va amaliy jihatdan chuqur o'rganishni taqozo etadi. Hozirgi globallashuv va axborot asrida siyosiy ongning shakllanishiga ta'sir etuvchi omillar tobora murakkablashib bormoqda. Axborot manipulyatsiyasi va dezinformatsiya xavfi ortib borayotgan bir sharoitda, fuqarolarning tanqidiy fikrlash qobiliyatini, siyosiy jarayonlarni to'g'ri tahlil qilish salohiyatini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Siyosiy ong darajasining yetarli emasligi korrupsiya, byurokratiya va ijtimoiy passivlikka olib kelishi mumkin bo'lgan jiddiy muammolardan biridir. O'zbekistonda demokratik islohotlar jarayonida fuqarolik jamiyati institutlarini mustahkamlash, shaxsning siyosiy huquq va erkinliklarini kafolatlash siyosiy ongning faol subyektlarini shakllantirishni talab qiladi. Shuning uchun ushbu kurs ishi siyosiy ongning nazariy asoslarini chuqur tahlil qilish, uning vazifalarini oshirishning samarali yo'llarini topish va O'zbekiston sharoitiga mos amaliy tavsiyalar ishlab chiqish orqali yuqorida sanab o'tilgan muammolarni hal etishga o'z hissasini qo'shadi. Siyosiy ong mavzusi ko'plab xorijiy olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Gabriel Almond va Sidney Verba (1963) o'zlarining "Fuqarolik madaniyati" nomli asarlarida siyosiy ongni siyosiy madaniyatning ajralmas qismi sifatida ko'rib chiqib, uning turlarini (parochial, subyekt, ishtirokchi) tasniflaganlar ...