KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yilda siyosiy partiyalarning saylov kampaniyalariga sarflangan mablag'lar 150 milliard so'mdan oshib, 2019-yilga nisbatan 40% ga o'sgan [1]. Raqamli platformalarda siyosiy reklama xarajatlari esa 2022-yildan 2023-yilga qadar 70% ga oshgan holda, 25 milliard so'mga yetdi [2]. Bu ko'rsatkichlar siyosiy texnologiyalarning zamonaviy siyosiy jarayonlardagi o'rni va ahamiyati ortib borayotganini yaqqol ko'rsatadi. Global miqyosda esa, siyosiy maslahat berish va texnologiyalar bozori hajmi 2024-yilda 5 milliard dollardan oshishi kutilmoqda va bu raqam keyingi besh yilda yillik o'rtacha 12% ga o'sish prognoz qilinmoqda [3]. Ayniqsa, sun'iy intellekt va katta ma'lumotlar tahlili asosidagi mikrotargeting texnologiyalari saylovchilar bilan o'zaro aloqalarni yanada samaraliroq qilish imkonini berib, siyosiy kampaniyalarning maqsadga yo'naltirilganligini 30% ga oshirishga yordam beradi [4]. Ushbu tendensiyalar siyosiy texnologiyalar turlarining nazariy asoslari va amaliy qo'llanilishi, ularning samaradorligini baholash va takomillashtirish bo'yicha chuqur tadqiqotlar olib borish zarurligini taqozo etadi. Zamonaviy siyosiy maydon tobora murakkablashib borayotgan bir sharoitda, siyosiy texnologiyalarning strategik ahamiyati keskin ortmoqda. An'anaviy va raqamli siyosiy texnologiyalar, ularning turlari, qo'llash mexanizmlari hamda jamoatchilik fikriga ta'siri bo'yicha hal etilmagan ko'plab muammolar mavjud. Xususan, siyosiy manipulyatsiyaning oldini olish, raqamli platformalarda axborot xavfsizligini ta'minlash, saylov jarayonlarining shaffofligini oshirish va siyosiy axborotning sifati bo'yicha jamoatchilikning savodxonligini oshirish kabi masalalar dolzarbligini saqlab qolmoqda. Bundan tashqari, O'zbekiston sharoitida siyosiy texnologiyalarning milliy mentalitet va madaniy xususiyatlarga moslashtirilgan holda qo'llanilishi, ularning samaradorligini baholash va mamlakatning o'ziga xos siyosiy madaniyatiga integratsiya qilish bo'yicha tizimli tadqiqotlar yetarli darajada emas. Ushbu muammolarni hal etish, siyosiy jarayonlarda shaffoflik va adolatni ta'minlash, jamoatchilik ishtirokini rag'batlantirish va demokratik institutlarni mustahkamlash uchun muhim ahamiyatga ega. Siyosiy texnologiyalar sohasidagi tadqiqotlar jahon miqyosida XX asr o'rtalaridan boshlab faol rivojlana boshladi. **Walter Lippmann** (1922) o'zining "Jamoatchilik fikri" asarid ...