KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasida taʼlim tizimining barqaror rivojlanishi va sifatini taʼminlashda oʻquv-meʼyoriy hujjatlarning roli tobora ortib bormoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 26-yanvardagi "2022-2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida"gi PF-60-sonli Farmoniga asosan, taʼlim sohasida islohotlarni jadallashtirish, taʼlimning barcha bosqichlarida sifatni taʼminlash, ilgʻor xalqaro standartlarni joriy etishga alohida eʼtibor qaratilmoqda [1]. Davlat taʼlim standartlari, oʻquv dasturlari va boshqa meʼyoriy hujjatlarning doimiy yangilanib borishi, ularning sifatli ishlab chiqilishi va samarali boshqarilishi taʼlim tizimining samaradorligini bevosita belgilaydi. Jumladan, Oʻzbekistonda 2023-yilda maktabgacha taʼlim tizimiga 18 trillion soʻmdan ortiq mablagʻ ajratildi, umumiy oʻrta taʼlim sohasida esa 2022-2023 oʻquv yilida 6.4 milliondan ortiq oʻquvchi taʼlim oldi [2]. Bu koʻrsatkichlar taʼlim tizimining ulkan masshtabini va uni boshqaruvchi meʼyoriy hujjatlar majmuasining ahamiyatini yaqqol koʻrsatadi. Har qanday tizimli islohotlarning muvaffaqiyati ularni tartibga soluvchi normativ asoslarga bogʻliq boʻlganligi sababli, oʻquv-meʼyoriy hujjatlarni boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan hisoblanadi. Shu bilan birga, taʼlim tizimida meʼyoriy hujjatlar bilan bogʻliq qator muammolar ham mavjud boʻlib, ularning samarasiz boshqarilishi sifat, mazmun va natijaga bevosita taʼsir koʻrsatadi. Hujjatlarning eskirganligi, ularning amaliyotga tatbiq etilishida yuzaga keladigan tushunmovchiliklar, taʼlim sifatini oshirishga yoʻnaltirilgan meʼyoriy asoslarning yetarli emasligi, shuningdek, hujjatlarni raqamlashtirish va avtomatlashtirish darajasining pastligi kabi omillar tizim oldida turgan asosiy cheklovlardir. Masalan, Oʻzbekistondagi ayrim oliy taʼlim muassasalarida oʻquv rejalarining moslashuvchanligi va zamonaviy mehnat bozori talablariga javob berish darajasi oʻrtacha 65% ni tashkil etadi, bu esa bitiruvchilarning ishga joylashish koʻrsatkichiga taʼsir qiladi [3]. Oʻquv-meʼyoriy hujjatlar nafaqat taʼlim mazmunini belgilaydi, balki oʻqituvchilarning ish yuklamasi, talabalarning oʻzlashtirishini baholash tizimi va taʼlim jarayonining umumiy tashkiliy tuzilmasini ham shakllantiradi. Shu bois, ushbu hujjatlarni samarali boshqarish tizimini yaratish, ularni ...