KURS ISHI

KIRISH Ruhiy rivojlanishi sustlashgan (RRS) bolalarda fonematik idrokning shakllanishi va rivojlanishi nafaqat ularning umumiy aqliy taraqqiyoti, balki nutqning shakllanishi, maktab ta'limiga tayyorlanishi hamda ijtimoiy moslashuvi uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu toifadagi bolalarda nutq buzilishlari, xususan, fonematik idrokdagi kamchiliklar o'z-o'zidan kelib chiqmay, balki markaziy asab tizimining organik yoki funksional yetishmovchiligi natijasida kognitiv jarayonlar va emotsional-irodaviy sohaning yosh me'yoridan ortda qolishi bilan chambarchas bog'liqdir. Shu sababli, ularning fonematik idrokini o'z vaqtida va samarali korreksiya qilish maxsus pedagogikaning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi Qonuni 2020-yil 23-sentyabrda yangi tahrirda qabul qilinishi hamda mamlakatimizda inklyuziv ta'limni rivojlantirish bo'yicha "2019-2025 yillarda O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi"da belgilangan vazifalar bu yo'nalishdagi ishlarni yanada faollashtirishni taqozo etadi. Bu hujjatlar maxsus ta'limga ehtiyoji bor bolalarning ta'lim olish huquqlarini ta'minlash, ularga sifatli pedagogik yordam ko'rsatishning huquqiy asosini mustahkamlaydi va amaliy choralar ko'rish zarurligini ko'rsatadi. Bugungi kunda RRS bolalar soni bo'yicha turli ma'lumotlar mavjud, bu esa ularning ta'lim-tarbiya jarayonini tashkil etish, maxsus pedagogik yondashuvlarni ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish zaruratini oshirmoqda. Fonematik idrokdagi kamchiliklar o'qish va yozish ko'nikmalarini egallashda jiddiy qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi, bu esa o'z navbatida, bolaning umumiy o'quv faoliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatadi va ijtimoiy moslashuvida to'siqlar yaratadi. Shuning uchun, RRS bolalarda fonematik idrokni rivojlantirishning korreksion-pedagogik imkoniyatlarini chuqur o'rganish, mavjud metodikalarni takomillashtirish va yangi, samarali yondashuvlarni ishlab chiqish bugungi kun maxsus pedagogikasining muhim vazifalaridan hisoblanadi. Bu masalani hal etish jamiyatda har bir shaxsning to'laqonli ishtirokini ta'minlash, ularning imkoniyatlarini ro'yobga chiqarish va ta'limda tenglik tamoyilini amalga oshirishga xizmat qiladi. Mavzu doirasida olib borilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, RRS bolalarda fonematik idrokning shakllanishi masalasi bir qator olimlar tomonidan tahlil qili ...