KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda global raqamli iqtisodiyot hajmi 17 trillion AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, bu umumiy jahon YaIMning qariyb 20% ini tashkil etadi va yiliga o‘rtacha 12% dan ortiq sur’atda o‘sishda davom etmoqda [1]. Bu o‘sishda innovatsion texnologiyalarning joriy etilishi, ayniqsa, ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish va moliya sektorlaridagi raqamli transformatsiya muhim rol o‘ynaydi [2]. O‘zbekistonda ham innovatsion texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan sa’y-harakatlar sezilarli darajada kuchaymoqda. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat YaIM tarkibida IT-xizmatlar ulushi 1,5% ga yetgan, bu 2020-yilga nisbatan 0,7% bandga yuqoridir [3]. Shuningdek, 2023-yilda innovatsion texnologiyalarni joriy etishga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmi 2022-yilga nisbatan 28% ga o‘sganligi qayd etilgan [4]. Bu ko‘rsatkichlar innovatsion texnologiyalarning milliy iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati tobora ortib borayotganligini yaqqol ko‘rsatadi. Ushbu o‘zgarishlar iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish, raqobatbardoshlikni oshirish va yangi ish o‘rinlari yaratish uchun poydevor bo‘lib xizmat qiladi. Bugungi kunda jahon miqyosida resurslarning cheklanganligi, global raqobatning kuchayishi va barqaror rivojlanish zaruriyati tarmoqlarda innovatsion texnologiyalarni joriy etishni shoshilinch vazifaga aylantirmoqda. O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun ham bu masala g‘oyat dolzarb bo‘lib, mavjud texnologik qoloqlikni bartaraf etish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, xizmat ko‘rsatish sifatini yaxshilash va eksport salohiyatini mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etadi [5]. Biroq, ushbu jarayon bilan bog‘liq iqtisodiy samaradorlikni baholash metodologiyalari, joriy etishning risk tahlili va innovatsion rivojlanish strategik rejalari bo‘yicha mahalliy sharoitga moslashtirilgan ilmiy asoslangan yechimlar yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Ayniqsa, innovatsiyalarni joriy etishning iqtisodiy ta’sirini aniq miqdoriy baholash, investitsiya qarorlarini asoslash va davlat siyosatini shakllantirish uchun zarur bo‘lgan tadqiqotlar talab etiladi. Shu bois, ushbu kurs ishi innovatsion texnologiyalarni tarmoqlarga integratsiya qilishning iqtisodiy ahamiyatini chuqur tahlil etish orqali mavjud bo‘shliqlarni to‘ldirishga qaratilgan. Innovatsion texnologiyalarni joriy etishning nazariy asoslari v ...