KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda tasviriy san'at ta'limiga bo‘lgan talab so‘nggi besh yilda o‘rtacha 12% ga o‘sgan [1]. Xususan, Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma'lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda tasviriy san'at yo‘nalishlariga qabul kvotasi 2018-yilga nisbatan 20% ga oshirilgan bo‘lsa-da, har bir o‘ringa o‘rtacha 3.5 ta abituriyent to‘g‘ri kelgan, bu esa sohaga bo‘lgan qiziqishning yuqoriligini ko‘rsatadi [2]. Shu bilan birga, madaniyat va san'at sohasi mutaxassislari, jumladan, rassomlar va san'atshunoslarga bo‘lgan ehtiyoj har yili 7-8% ga ortib bormoqda, bu esa maktabgacha va maktab ta'limida tasviriy san'at darslarining sifatini oshirishni dolzarb vazifaga aylantiradi [3]. Mavjud o‘quv dasturlari va metodikalari, ayniqsa fasllar tasvirini chizish jarayonida, ko‘pincha an'anaviy yondashuvlarga asoslanadi, bu esa o‘quvchilarning ijodiy qobiliyatlarini to‘liq ochishga imkon bermayapti. O‘zbekiston maktablarida o‘tkazilgan so‘rovnomalar natijalariga ko‘ra, tasviriy san'at o‘qituvchilarining 60% dan ortig‘i mavjud darsliklar va metodik qo‘llanmalarning zamonaviy talablarga javob bermasligini, xususan, AKT-integratsiyasi va interaktiv usullarning yetishmasligini ta'kidlagan [4]. Bu holat o‘quvchilarda mavzuga bo‘lgan qiziqishni pasaytirib, ularning tasviriy ko‘nikmalarini rivojlantirishda sustkashliklarga olib kelmoqda. Shuningdek, tasviriy san'at darslarida fasllar tasvirini o‘rgatishda tabiatdagi o‘zgarishlarni chuqur his etish, ranglar uyg‘unligini tushunish va kompozitsiya qoidalarini amaliy qo‘llashda qator metodologik bo‘shliqlar kuzatilmoqda, bu esa zamonaviy yondashuvlarni joriy etish zaruratini keltirib chiqaradi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon tajribasida bir qancha muhim ishlar amalga oshirilgan. Masalan, J. Bruner (1960) konstruktivizm nazariyasini rivojlantirib, o‘quvchilar bilimlarni o‘zlari faol qurishlari g‘oyasini ilgari surgan, bu esa tasviriy san'atda amaliy tajribalar orqali o‘rganishga asos bo‘ladi [5]. L. Vygotskiy (1978) esa ijtimoiy-madaniy rivojlanish nazariyasini taqdim etib, o‘quvchilarning birgalikdagi faoliyat va madaniy vositalar orqali bilimlarni o‘zlashtirishini ko‘rsatgan, bu tasviriy san'atda hamkorlikdagi loyihalar uchun muhimdir [6]. H. Gardner (1983) ko‘p qirrali intellekt nazariyasi bilan chiqib, tasviriy intellektning ahamiyatini ta'kidlagan, bu san'at ta'limining har bir o‘quvchiga moslashishini naza ...