KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-2024 oʻquv yilida umumtaʼlim maktablarida tasviriy sanʼat darslariga ajratilgan soatlar hajmi avvalgi yillarga nisbatan 5-7% ga oshirilgan boʻlsa-da [1], tasviriy sanʼat oʻqituvchilarining 30% dan ortigʻi zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanishda malaka oshirishga ehtiyoj sezmoqda [2]. Bu koʻrsatkichlar tasviriy sanʼat taʼlimiga boʻlgan davlat eʼtibori yuqori ekanligini, ammo oʻqitish metodlari borasida hali ham zamonaviy talablarga javob bermaydigan jihatlar mavjudligini koʻrsatadi. Xususan, Jahon Bankining 2023 yilgi hisobotiga koʻra, global miqyosda sanʼat taʼlimi dasturlarini raqamlashtirishga kiritilgan investitsiyalar hajmi 2020 yildan beri oʻrtacha 12% ga oʻsib, 2.5 milliard dollarni tashkil etgan [3]. Bu tendensiya tasviriy sanʼat oʻqitishda innovatsion yondashuvlarning dolzarbligini yaqqol koʻrsatib, Oʻzbekiston taʼlim tizimi ham ushbu global oʻzgarishlarga moslashish zaruratini taqozo etadi. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa ahamiyatli, chunki anʼanaviy usullar bilan tasviriy sanʼatda fasllar tasvirini oʻrgatish oʻquvchilarning ijodiy fikrlashini va badiiy didini toʻliq rivojlantira olmayapti. Zamonaviy texnologiyalar, xususan, AKT imkoniyatlaridan foydalangan holda konstruktivizm va kognitivizm tamoyillariga asoslangan yangi usullar oʻquvchilarda nafaqat koʻrish qobiliyatini, balki atrof-muhitni chuqur idrok etish, estetik hislarni shakllantirish va oʻz tasavvurlarini ranglar orqali ifodalash qobiliyatini aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradi [4]. Mavjud muammolar qatoriga oʻqituvchilarning zamonaviy metodikalardan xabardor emasligi, oʻquv materiallarining eskirganligi va interaktivlikning yetishmasligi kiradi. Ushbu tadqiqot aynan shu boʻshliqlarni toʻldirish, yaʼni tasviriy sanʼat darslarida fasllar tasvirini chizishga oʻrgatishning samaradorligini oshiradigan zamonaviy yondashuvlarni ishlab chiqish va ularning amaliyotga tatbiq etish yoʻllarini aniqlashga qaratilgan. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli olimlar tomonidan tadqiq etilgan. Konstruktivizm nazariyasining sanʼat taʼlimiga tatbiqi boʻyicha Jean Piaget [5] oʻz asarlarida bolalarning bilimlarni faol ravishda oʻzlari qurishi jarayonini tahlil qilgan, bu esa ijodiy faoliyatda muhim oʻrin tutadi. Lev Vygotsky [6] ijtimoiy-madaniy nazariyasi orqali sanʼat taʼlimi ...