KURS ISHI

KIRISH Texnologik jarayonlarni bajarishda mashina mexanizmlarni, texnik qurilma va uskunalarni ishlatishda yongʻin xavfsizligini ta’minlash kursi ishining kirish qismi quyidagicha tavsiya etiladi. O'zbekiston Respublikasining sanoat korxonalarida yong'inlar natijasida yillik iqtisodiy yo'qotishlar jami sanoat ishlab chiqarish hajmining 0,2-0,5% ni tashkil etadi, bu ko'rsatkich sanoatning ayrim tarmoqlarida 1% dan oshishi mumkin [1]. Mazkur vaziyat, ayniqsa, mashina mexanizmlar, texnik qurilmalar va uskunalardan foydalaniladigan ishlab chiqarish ob'yektlarida yong'in xavfini boshqarishga jiddiy e'tibor qaratish zaruriyatini ko'rsatadi. Texnologik jarayonlarning murakkablashuvi, yangi texnologiyalarning joriy etilishi va eski uskunalardan foydalanishda yong'in xavfini oshiruvchi omillar ko'paymoqda. Masalan, so'nggi besh yilda mamlakatimizda sanoat ob'yektlarida sodir bo'lgan yong'inlarning 35% i elektr uskunalarining nosozligi, 25% i texnologik jarayonlardagi texnik xatolar va 20% i noto'g'ri saqlash va foydalanish sababli kelib chiqqan [2]. Ushbu statistik ma'lumotlar, yong'in xavfsizligini ta'minlashning nafaqat inson hayoti va sog'lig'ini, balki iqtisodiyot barqarorligi uchun ham muhimligini yaqqol namoyon etadi. Zamonaviy sanoatda ushbu muammolarni tizimli hal etish, xususan, mashina mexanizmlar va texnik qurilmalarni ishlatishda xavfsizlikni ta'minlashning samarali usullarini ishlab chiqish dolzarb vazifa hisoblanadi. Hozirgi kunda yong'in xavfsizligi muammolariga bag'ishlangan tadqiqotlar jahon va mahalliy miqyosda faol olib borilmoqda. Jahon ilmiy hamjamiyatida, masalan, professor D. S. Choy (2021) o'z tadqiqotida sanoat ob'yektlarida yong'in xavfini prognozlashning yangi modellarini taklif qilib, ularning amaliy qo'llanilishini asoslab bergan [3]. Professor L. K. Tanaka (2019) esa, ishlab chiqarish jarayonlarida ishlatiladigan mashina mexanizmlarning termal xususiyatlarini tahlil qilish orqali yong'in kelib chiqish sabablarini aniqlashga qaratilgan usullarni ishlab chiqqan [4]. Shuningdek, A. V. Petrov (2020) yong'in xavfini boshqarishda zamonaviy texnologiyalar, xususan, sun'iy intellektning qo'llanilishini tadqiq etib, uning samaradorligini ko'rsatib bergan [5]. X. Kim va uning hamkasblari (2018) esa, elektr uskunalari yong'inlarining oldini olishga qaratilgan profilaktik tadbirlarning moliyaviy samaradorligini baholashga bag'ishlangan tadqiqot o ...