KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda xorijiy tillarni o'qitish bo'yicha bozor hajmi 2023-yilda qariyb 300 million dollarni tashkil etdi, bu 2022-yilga nisbatan 18% o'sishni ko'rsatadi [1]. Xususan, ingliz tilini o'rganishga bo'lgan talab yildan yilga ortib bormoqda, mamlakatda 1,5 milliondan ortiq fuqaro ingliz tilini o'rganmoqda [2]. Global miqyosda esa til o'rgatish sanoati 2023-yilda 60 milliard dollarlik bozorga yetgan bo'lib, 2030-yilga borib 120 milliard dollarga yetishi kutilmoqda [3]. Ushbu raqamlar til o'rganishga bo'lgan umumiy global tendensiyani aks ettiradi va O'zbekistonning bu sohadagi faol ishtirokini ko'rsatadi. Kommunikativ ko'nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan innovatsion metodikalar esa ushbu bozorning sifatini va samaradorligini oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo'lib, til o'rgatish markazlari va ta'lim muassasalarining raqobatbardoshligini ta'minlaydi. Bugungi globallashgan dunyoda va O'zbekistonning xalqaro hamjamiyatga faol integratsiyalashuv sharoitida, xorijiy tillarda samarali kommunikativ ko'nikmalarga ega bo'lish har qachongidan ham dolzarbdir. Biroq, til o'qitish amaliyotida grammatika va lug'atni alohida, bir-biridan uzilgan holda o'rgatish holatlari hali ham mavjud [4]. Bu yondashuv o'quvchilarda tilni qoidalarga muvofiq, ammo amaliyotda sust qo'llashga olib keladi, bu esa ularning nutq ravonligi va kommunikativ samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. Mavjud bo'shliqlar, ya'ni nazariy bilimlarni amaliy ko'nikmalarga aylantirishdagi qiyinchiliklar, til o'qitish metodologiyasini yanada takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. Ayniqsa, CEFR standartlari asosida nutq ko'nikmalarini baholashda grammatik aniqlik va leksik boylik kabi mezonlarning yetarli darajada rivojlanmagani ko'p hollarda kuzatiladi [5]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha ko'plab xalqaro tadqiqotlar o'tkazilgan. Masalan, D. Nunan (1989) kommunikativ til o'qitish (CLT) yondashuvini ishlab chiqdi va tilni real hayotiy vaziyatlarda qo'llash orqali samarali o'rganish mumkinligini ko'rsatdi [6]. Uning ishlari tilni alohida komponentlar sifatida emas, balki yaxlit tizim sifatida o'rganish muhimligini ta'kidlaydi. M. Lewis (1993) lug'atga asoslangan yondashuvni (Lexical Approach) taklif qilib, tilni o'rganishda alohida so'zlarga emas, balki so'z birikmalari va iboralarga e'tibor qaratish kerakligini isbotladi, bu esa nutq ravonligini aniq miqdorda yaxshil ...