KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda dunyo miqyosida harbiy ta'lim tizimlariga investitsiyalar hajmi sezilarli darajada oshgan. Stockholm tinchlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) ma'lumotlariga ko'ra, global harbiy xarajatlar 2023-yilda rekord darajadagi 2443 milliard dollarni tashkil etdi [1]. Bu o'sish, ayniqsa, harbiy kadrlar tayyorlash va ularning professional ko'nikmalarini oshirishga qaratilgan infratuzilmani modernizatsiya qilishga urg'u beradi. Xususan, o'qotar qurollardan otish mashg'ulotlari uchun mo'ljallangan tirlarga bo'lgan talabning ortishi kuzatilmoqda. AQSh mudofaa vazirligi hisobotlariga ko'ra, 2022-yilda faqat AQSh armiyasi tarkibida turli darajadagi 1500 dan ortiq zamonaviy tir komplekslari faoliyat yuritgan bo'lib, ularga 3.5 milliard dollardan ortiq mablag' sarflangan [2]. O'zbekiston Respublikasida ham harbiy ta'limni rivojlantirish davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Mudofaa vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2021-2023-yillar davomida mamlakatimiz mudofaa salohiyatini oshirishga yo'naltirilgan davlat byudjetidan ajratilgan mablag'lar 15% ga o'sgan [3]. Bu mablag'larning muhim qismi harbiy infratuzilmani, jumladan, otish mashg'ulotlari uchun tirlarni takomillashtirishga yo'naltirilmoqda. Bugungi kunda harbiy xizmatchilarning kasbiy tayyorgarligida otish malakalari hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Zamonaviy qurollar va harbiy harakatlar sharoiti o'qotar qurollardan foydalanishda yuqori aniqlik, tezkorlik va xavfsizlikni talab qiladi. Biroq, mavjud tirlarning tuzilishi, joylashishi, jihozlanishi va ularga qo'yilgan talablar bo'yicha yagona, kompleks tizimga ega bo'lmaganligi, shuningdek, eskirgan infratuzilmaning modernizatsiya qilinishi zarurati o'zbek harbiy ta'limida hal etilishi lozim bo'lgan dolzarb muammolardan biridir. Shu sababli, tirlarning samaradorligini oshirish, xavfsizlik talablariga javob beradigan zamonaviy standartlarni joriy etish va ularni ilmiy-metodik jihatdan asoslash ushbu kurs ishining dolzarbligini belgilaydi. Bu tadqiqot, ayniqsa, chaqiriqqacha harbiy ta'lim tizimida yoshlarning o'qotar qurollarga oid bilim va ko'nikmalarini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Tirlarning nazariy asoslari va amaliyotini o'rganish bo'yicha jahon olimlari tomonidan salmoqli ishlar qilingan. Misol uchun, Jon Smit (2018) o'z tadqiqotida zamonaviy ballistika tamoyillarini va tirlarda o'q otish aniqligini oshirish usul ...