KURS ISHI

KIRISH Global raqamli savodxonlikni oshirish tendensiyalari fonida matnli hujjatlar bilan ishlash ko'nikmasi har qanday kasb egasi va ijtimoiy faol shaxs uchun muhim sanaladi. Jahon axborot texnologiyalari (AT) bozori 2023-yilda 4,9 trillion dollarni tashkil etgan [1], bu sohada mutaxassislarga bo'lgan talabning ortib borayotganidan dalolat beradi. O'zbekiston Respublikasi raqamlashtirish strategiyasiga ko'ra, 2030-yilga qadar aholining raqamli savodxonlik darajasini 85% ga yetkazish rejalashtirilgan [2]. Shu bilan birga, 2022-2023 o'quv yilida umumiy o'rta ta'lim maktablarining 5-sinf o'quvchilari orasida o'tkazilgan so'rovnoma natijalariga ko'ra, o'quvchilarning 45% dan ortig'i matn muharrirlarida murakkab operatsiyalarni bajarishda qiyinchiliklarga duch kelayotganliklarini bildirgan [3]. Ushbu raqamlar Informatika va axborot texnologiyalari fanidan matnli hujjatlar bilan ishlashga oid mavzularni o'qitishda o'quvchilarning matn bilan ishlash kompetensiyalarini oshirishning dolzarbligini yaqqol ko'rsatib turibdi. Hozirgi globallashuv davrida raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi va axborot texnologiyalarining kundalik hayotga chuqur kirib borishi munosabati bilan shaxslarning matnli axborotni samarali qayta ishlash, tahlil qilish va yaratish qobiliyati fundamental ahamiyat kasb etmoqda. Maktab o'quvchilarining matn bilan ishlash kompetensiyalarini shakllantirish, ularni kelajakdagi ta'lim va kasbiy faoliyatga tayyorlashning asosiy shartlaridan biridir. Biroq, mavjud o'quv dasturlari va metodikalarida ushbu yo'nalishga yetarli e'tibor qaratilmayotgani, o'qitish jarayonida interfaol va amaliy yondashuvlarning kam qo'llanilishi o'quvchilarning matn bilan ishlash bo'yicha ko'nikmalarining yetarli darajada rivojlanmasligiga olib kelmoqda. Xususan, 5-sinf o'quvchilarida matnli hujjatlar bilan ishlash ko'nikmalarini tizimli va samarali shakllantirish, ularning yosh xususiyatlarini inobatga olgan holda metodikalarni takomillashtirish zarurati tug'ilmoqda. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda keng ko'lamli tadqiqotlarga sazovor bo'lgan. Misol uchun, Daniel Willingham (2017) o'z tadqiqotlarida o'quvchilarning kognitiv yuklamasini kamaytirish va matnni tushunishni oshirish uchun kontentni qanday taqdim etish kerakligini isbotlagan [5]. Alan C. Kay (1972) Dynabook konsepsiyasini ilgari surib, shaxsiy kompyuterlar orqali bolalarga matn va grafikalar bila ...