KURS ISHI

KIRISH Raqamli ta'lim texnologiyalarining jadal rivojlanishi bugungi kunda ta'lim jarayonini tubdan o'zgartirib, o'quvchilarning bilim va ko'nikmalarini baholashda innovatsion yondashuvlarni talab qilmoqda. Global miqyosda onlayn ta'lim bozorining hajmi 2023 yilda 400 milliard AQSh dollaridan oshgani [1] va 2030 yilga borib 1 trillion AQSh dollariga yetishi prognoz qilinayotgani [2] bu sohadagi ulkan salohiyatdan dalolat beradi. O'zbekistonda ham raqamli ta'limga bo'lgan talab muttasil oshib bormoqda; O'zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O'zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida maktablarning 85% dan ortig'i yuqori tezlikdagi internet bilan ta'minlangan [3], hamda oliy ta'lim tizimida masofaviy ta'lim kurslariga qabul qilingan talabalar soni so'nggi uch yilda 3 barobar o'sgan [4]. Bu jarayonlarda o'quvchilar bilimini ob'ektiv va samarali baholash uchun web-texnologiyalarga asoslangan test tizimlariga ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Shu bilan birga, zamonaviy ta'lim tizimida o'quv materiallarining hajmi, ularni o'zlashtirish tezligi va o'quvchilarning individual xususiyatlari inobatga olinganda, an'anaviy baholash usullari o'z samaradorligini yo'qotmoqda. Web-texnologiyalarga asoslangan test tizimlari o'quvchilarga moslashuvchanlik, tezkor fikr-mulohaza va turli turdagi savollar bilan ishlash imkoniyatini beradi, bu esa o'quv jarayonini yanada interaktiv va samarali qiladi. Biroq, O'zbekiston ta'lim tizimida web-texnologiyalarga asoslangan testlarni yaratish va ularni ta'lim jarayoniga integratsiya qilish metodikasi hali to'liq takomillashtirilmagan. Mavjud test tizimlari ko'pincha cheklangan funksionallik, adaptivlikning yetishmasligi va zamonaviy pedagogik yondashuvlarga to'liq mos kelmasligi sababli o'z oldiga qo'yilgan maqsadlarga to'liq erisha olmaydi. Ushbu bo'shliqni to'ldirish va raqamli ta'limning talablariga javob beradigan, yuqori samarali va moslashuvchan test tizimlarini yaratish metodikasini ishlab chiqish dolzarb ilmiy muammo hisoblanadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi jahon miqyosida web-texnologiyalar va ta'lim texnologiyalari sohasida ko'plab fundamental tadqiqotlar olib borilganini ko'rsatadi. Misol uchun, Jon Anderson (2015) o'z tadqiqotida onlayn testlarning ishonchliligi va validligini oshirishga qaratilgan statistik modellarni taklif qilgan [5]. Klaus Mayer (2017) adaptiv test tizimlarining o'quvchilarning o'zlashtiris ...