KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonning jahon iqtisodiy hamjamiyatiga integratsiyalashuvi jarayoni tobora jadallashib bormoqda. O'zbekiston Respublikasi Davlat Statistika qo'mitasi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakatning tashqi savdo aylanmasi 60 milliard AQSH dollaridan oshdi, bu 2022-yilga nisbatan 16.1% ga o'sishni ko'rsatadi [1]. Xususan, eksport hajmi 24.5 milliard dollarni tashkil etib, oldingi yilga nisbatan 23.8% ga oshdi, import esa 35.5 milliard dollarni tashkil qildi [1]. Ushbu raqamlar, mamlakatning xalqaro bozorlardagi faolligi ortib borayotganini va iqtisodiy integratsiya jarayonlariga chuqur kirib borish istagini yaqqol namoyish etadi. Jumladan, MDH davlatlari bilan savdo aylanmasi 21.6 milliard dollarni, boshqa davlatlar bilan esa 38.4 milliard dollarni tashkil etdi [1]. YIM (Yalpi Ichki Mahsulot) o'sish sur'atlari 2023-yilda 6% ga yetganligi [2] O'zbekistonning xalqaro iqtisodiy integratsiyaga kirishish salohiyatini yanada oshirib, mamlakatning global iqtisodiy aloqalar tizimida muhim o'rin egallashiga zamin yaratmoqda. Bugungi globallashuv sharoitida xalqaro iqtisodiy integratsiya har qanday mamlakatning barqaror rivojlanishini ta'minlashning muhim omillaridan biriga aylangan. Biroq, O'zbekiston uchun bu jarayon hali to'liq o'rganilmagan va bir qator dolzarb muammolarni o'z ichiga oladi. Jumladan, global qiymat zanjirlariga (GVC) samarali integratsiya qilish, mamlakatning raqobatbardoshligini oshirish, savdo diversifikatsiyasini ta'minlash va yangi xalqaro bozorlarga kirib borishda jiddiy to'siqlar mavjud. Bundan tashqari, xalqaro savdo qoidalari va standartlariga moslashish, ichki iqtisodiy islohotlarni xalqaro talablar bilan uyg'unlashtirish ham muhim ahamiyat kasb etadi. Kurs ishining ushbu mavzu tanlovi O'zbekistonning xalqaro iqtisodiy integratsiya yo'lidagi amaliy qadamlarini tahlil qilish, mavjud muammolarni aniqlash va ularni hal etish bo'yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqish zaruriyati bilan belgilanadi. Xalqaro iqtisodiy integratsiya masalalari jahon ilmiy doirasida keng o'rganilgan. Bela Balassa (1961) o'zining klassik asarida iqtisodiy integratsiyaning beshta bosqichini – erkin savdo zonasi, bojxona ittifoqi, umumiy bozor, iqtisodiy ittifoq va to'liq iqtisodiy integratsiya – nazariy asoslarini ishlab chiqqan va bu nazariy baza hozirgi kungacha fundamental hisoblanadi [3]. Richard Baldwin (2006) esa global qiymat zanjirlari (G ...