KURS ISHI

KIRISH Jahon savdo tashkiloti (JST) ma’lumotlariga ko‘ra, global tovarlar va xizmatlar savdosi hajmi 2023-yilda 30,7 trillion dollarni tashkil etgan bo‘lib, bu umumiy jahon YaIMning qariyb 32% ini tashkil qiladi [1]. O‘zbekistonda esa 2023-yilda tashqi savdo aylanmasi 62,6 milliard dollarga yetdi, bu 2022-yilga nisbatan 16,3% ga ko‘pdir [2]. Ushbu o‘sish sur’atlari mamlakat iqtisodiyotining xalqaro bozorlarga integratsiyalashuviga bo‘lgan kuchli intilishini ko‘rsatadi. Xususan, 2023-yilda O‘zbekiston eksporti 24,5 milliard dollarga yetib, tovar eksporti hajmi 2022-yilga nisbatan 23,2% ga oshdi [2]. Bu ko‘rsatkichlar xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarining milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi fundamental rolini yaqqol namoyon etadi. Mamlakatning global savdo tizimiga chuqur integratsiyalashuvi, diversifikatsiya jarayonlarini jadallashtirish va yangi bozorlarga kirib borish orqali barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash bugungi kundagi asosiy strategik vazifalardan hisoblanadi. Shuningdek, 2030-yilgacha YaIMni 100 milliard dollarga yetkazish bo‘yicha O‘zbekiston oldiga qo‘yilgan maqsadlar xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarini chuqur o‘rganish va uning salohiyatidan samarali foydalanishni yanada dolzarb qiladi [3]. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida geosiyosiy keskinliklar, global ta’minot zanjirlarining uzilishi va savdo siyosatidagi o‘zgarishlar sharoitida xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarining barqarorligi va samaradorligini ta’minlash muhim ahamiyat kasb etmoqda. O‘zbekiston uchun JSTga a’zo bo‘lish jarayoni va Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi (YeOII) bilan hamkorlik masalalari mamlakatning iqtisodiy kelajagini belgilovchi asosiy omillardan bo‘lib qolmoqda. Xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarining salbiy oqibatlarini minimallashtirish, milliy ishlab chiqaruvchilarni himoya qilish, raqobatbardoshlikni oshirish va innovatsion rivojlanishni rag‘batlantirish kabi muammolar hal etilmagan holda turibdi. Xususan, tarif va notarif to‘siqlarni bartaraf etish, investitsiya muhitini yaxshilash, ishchi kuchi migratsiyasini boshqarish va mintaqaviy iqtisodiy hamkorlikni chuqurlashtirish masalalariga ilmiy asoslangan yondashuvlar zarur. Ushbu tadqiqot, aynan mana shu hal etilmagan muammolarga yechim topish va O‘zbekistonning xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarida tutgan o‘rnini mustahkamlash uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga qaratil ...