KURS ISHI

KIRISH Bugungi global iqtisodiyot sharoitida xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning roli beqiyos darajada oshib bormoqda. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligining 2023-yilgi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatimizning tashqi savdo aylanmasi 62,5 milliard AQSh dollarini tashkil etib, bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 16,3% ga oshgan [1]. Ushbu o‘sish dinamikasi O‘zbekistonning jahon iqtisodiy munosabatlariga integratsiyalashuvining kuchayib borayotganini ko‘rsatadi. Xususan, JST bilan muzokaralar jarayonining jadallashuvi mamlakatimizning global savdo tizimidagi ishtirokini chuqurlashtirish imkonini beradi. Shuningdek, 2022-yilda Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi (XVF) tomonidan O‘zbekistonning iqtisodiy o‘sishi prognozi 5,3% ni tashkil etgani [2], mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanayotganini va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikning samaradorligini tasdiqlaydi. Jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra esa, O‘zbekiston so‘nggi yillarda qashshoqlikni kamaytirish va infratuzilmani yaxshilash borasida muhim natijalarga erishgan bo‘lib, bu loyihalarga ajratilgan moliyaviy resurslar hajmi 2020-2023-yillar oralig‘ida 3 milliard AQSh dollaridan oshgan [3]. Bu raqamlar xalqaro tashkilotlar ko‘magisiz bunday natijalarga erishish qiyinligini yaqqol ko‘rsatadi. Mavzuning dolzarbligi, global iqtisodiy munosabatlarning murakkablashib borayotganligi, savdo to‘siqlarining o‘zgaruvchan tabiati va moliyaviy inqirozlarning oldini olish zaruriyati bilan belgilanadi. Hozirgi kunda rivojlanayotgan mamlakatlarning, jumladan O‘zbekistonning global iqtisodiy tizimga to‘liq integratsiyalashuvi bir qator qiyinchiliklar bilan bog‘liq. Jumladan, xalqaro savdo qoidalariga moslashish, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash va xorijiy investitsiyalarni jalb etishda mavjud tashkilotlar faoliyatini chuqur o‘rganish talab etiladi. Ko‘plab mamlakatlar uchun milliy iqtisodiy siyosatni xalqaro standartlarga uyg‘unlashtirish dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Global iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida, COVID-19 pandemiyasi kabi global inqirozlar xalqaro iqtisodiy tashkilotlarning ta’sirchanligini yanada oshirdi. Shunday vaziyatda, ushbu tashkilotlarning faoliyatini, ularning global va mintaqaviy iqtisodiyotga ta’sirini tahlil qilish, shuningdek O‘zbekistonning ular bilan hamkorlik strategiyalarini optimallashtirish zarurati juda muhimdir. Xalqaro iqtisodiy tashkilotlar faoliyati jahon miqyosida ko‘plab t ...