KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-2024 o'quv yilida umumta'lim maktablari soni 10 mingdan oshib, ularda 6,5 milliondan ortiq o'quvchi tahsil olgan [1]. Til ta'limi, xususan, ona tili ta'limi ushbu tizimning asosiy bo'g'inlaridan bo'lib, o'quvchilarning umumiy bilim saviyasi, nutq madaniyati va muloqot ko'nikmalarini shakllantirishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Biroq, PISA (Xalqaro talabalarni baholash dasturi) kabi xalqaro tadqiqotlar natijalari shuni ko'rsatadiki, O'zbekiston o'quvchilarining o'qish savodxonligi bo'yicha ko'rsatkichlari xalqaro o'rtacha ko'rsatkichlardan past bo'lib qolmoqda, bu esa ta'lim metodologiyasini qayta ko'rib chiqish zarurligini taqozo etadi [2]. Shu bilan birga, 2022-yilda O'zbekistonda maktab bitiruvchilarining oliy ta'limga kirish imtihonlaridagi ona tili va adabiyot fanlaridan o'rtacha ballari o'tgan yillarga nisbatan 5-7% ga pasayganligi kuzatilmoqda, bu ham amaldagi yondashuv va metodlarning samaradorligini oshirish bo'yicha dolzarb ehtiyojni bildiradi [3]. Bugungi kunda ta'lim jarayonini o'quvchi markaziga yo'naltirish, ularda mustaqil fikrlash, tahlil qilish va ijodiy yondashuvni rivojlantirish zaruriyati tobora ortib bormoqda. An'anaviy ta'lim metodlari, asosan, ma'lumot uzatishga qaratilgan bo'lib, o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlashda yetarli emas. Ona tili darslarida yondashuv va metodlarni modernizatsiya qilish nafaqat akademik ko'rsatkichlarni yaxshilash, balki o'quvchilarda tanqidiy fikrlash, kommunikativ kompetensiyalar va mustaqil o'rganish ko'nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Bu, o'z navbatida, ularning kelajakda shaxsiy va professional hayotda muvaffaqiyat qozonishlari uchun mustahkam poydevor yaratadi. Shuning uchun, ona tili ta'limida zamonaviy yondashuv va metodlarni chuqur o'rganish, ularni amaliyotga samarali joriy etish yo'llarini aniqlash bugungi kundagi eng muhim vazifalardan biridir. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda keng qamrovli tadqiqotlarga ega. Masalan, J. Dewey (1938) o'zining "Tajriba va ta'lim" asarida progressiv ta'lim g'oyalarini ilgari surib, ta'limni o'quvchining shaxsiy tajribasi bilan bog'lash zarurligini ta'kidlagan [5]. L. Vygotskiy (1978) esa ijtimoiy-madaniy rivojlanish nazariyasini ishlab chiqib, til va tafakkur o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni, shuningdek, "yaqin rivojlanish zonasi" konsepsiyasini asoslab berdi [6]. D. Hymes (1972) kommunikativ kompetensiy ...