KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida 2023-yilda madaniy meros ob'ektlariga tashrif buyuruvchilar soni 2022-yilga nisbatan 15% ga oshib, 5,8 million kishini tashkil etdi [1]. Jumladan, "Mard yigitlar, jasur qizlar" shiori ostida o'tkazilgan folklor-etnografik festivallarga yoshlarning qiziqishi 25% ga ortgani kuzatildi [2]. UNESCOning 2022-yilgi hisobotiga ko'ra, Markaziy Osiyoda nomoddiy madaniy merosni saqlashga yo'naltirilgan davlat dasturlari hajmi 30% ga o'sgan bo'lsa-da [3], baxshichilik an'analarini yoshlar tarbiyasiga tizimli integratsiya qilish bo'yicha aniq mexanizmlarning samaradorligi borasida hali ham bir qator ochiq savollar mavjud. Ushbu holat, milliy qadriyatlarni asrash va ularni kelajak avlodga yetkazishda baxshichilik san'atining o'rni beqiyos ekanligini anglatadi, ayniqsa, globallashuv sharoitida yoshlarning milliy o'zlikni anglash darajasini mustahkamlash zaruriyati ortib bormoqda. Bugungi kunda yoshlar ongida milliy qadriyatlarga nisbatan e'tiborsizlik, chet madaniyatining salbiy ta'siri kuchayib borayotgani jiddiy muammo hisoblanadi. Madaniy immunitetni shakllantirish, milliy g'urur va iftixor tuyg'ularini oshirishda xalq og'zaki ijodi, xususan, baxshichilik an'analari muhim vosita bo'lishi mumkin. Afsuski, Surxon vohasi baxshichilik an'analarining boy salohiyatidan yoshlar tarbiyasida to'liq foydalanilmayapti. Mavjud ta'lim tizimida ushbu merosni o'qitish metodikasi yetarli darajada rivojlanmagan, doston va termalarning tarbiyaviy ahamiyatini yoshlarga singdirish bo'yicha innovatsion yondashuvlar kam. Shu bois, baxshichilik an'analarining pedagogik va psixologik asoslarini chuqur o'rganish, ularni zamonaviy ta'lim va tarbiya jarayonlariga integratsiya qilish mexanizmlarini ishlab chiqish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi borasida jahon miqyosida bir qator olimlar ish olib borgan. Masalan, J. Bruner (1960) kognitiv rivojlanish nazariyasini ishlab chiqib, bolalarning bilish jarayonlarini madaniy kontekstda o'rganish muhimligini ta'kidlagan, bu esa folklorning tarbiyaviy rolini anglash uchun asos bo'ladi [5]. L. Vygotsky (1978) ijtimoiy-madaniy rivojlanish nazariyasida madaniy vositalar va ijtimoiy o'zaro aloqalar orqali shaxsning shakllanishini asoslagan, bu esa baxshichilikning yoshlar orasida qadriyatlarni shakllantirishdagi rolini tushunishda muhim [6]. P. Bourdieu (1984) madaniy kapital konsepsiyasini ilg ...