KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasida 2023-yilda pedagogika sohasi boʻyicha oliy taʼlim muassasalariga qabul kvotasi 27% ga oshirilgan boʻlib, bu mutaxassislar tayyorlashga boʻlgan yuqori talabni aks ettiradi [1]. Taʼlim tizimiga kiritilayotgan yillik investitsiyalar hajmi soʻnggi besh yilda oʻrtacha 12% ga oshgan holda, 2024-yilda 30 trillion soʻmga yaqinlashdi [2]. Bu koʻrsatkichlar taʼlim sifati, xususan, oʻqituvchilarning kasbiy mahorati masalasini yanada dolzarb qiladi. Jahon miqyosida esa taʼlim texnologiyalari (EdTech) bozorining hajmi 2023-yilda 280 milliard dollarni tashkil etib, 2030-yilga borib 1 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa oʻqituvchilarning yangi sharoitlarga moslashish va innovatsion metodlarni qoʻllash mahoratiga boʻlgan ehtiyojni kuchaytiradi [3]. Mazkur sharoitda oʻqituvchi kasbiy mahoratini takomillashtirishning nazariy asoslarini chuqur oʻrganish va amaliyotga tatbiq etish strategik ahamiyat kasb etadi. Zamonaviy taʼlim tizimida oʻqituvchining kasbiy mahorati, ayniqsa, oʻquvchilarda tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish va ijodiy yondashuvni shakllantirish boʻyicha mavjud boʻshliqlar dolzarb muammo boʻlib qolmoqda. Oʻzbekiston maktablarida oʻquvchilarning PISA xalqaro baholash dasturidagi natijalari [4] shuni koʻrsatadiki, ularda bilimni amaliyotda qoʻllash koʻnikmalari boʻyicha hali ham jiddiy kamchiliklar mavjud. Bu, koʻp jihatdan, anʼanaviy taʼlim metodlarining ustunligi va oʻqituvchilarning innovatsion, interfaol yondashuvlarni qoʻllashdagi malakasining yetishmasligi bilan bogʻliq. Shuningdek, axborot asrida bilimlarning tez yangilanishi sharoitida oʻqituvchining oʻz-oʻzini rivojlantirish va pedagogik kompetentligini oshirish mexanizmlari yetarli darajada takomillashtirilmagan. Qadimgi yunon faylasuflarining oʻqituvchi kasbiy mahorati haqidagi gʻoyalarini zamonaviy pedagogika prizmasidan oʻrganish, bu muammolarni hal qilishda yangi nazariy va amaliy yondashuvlarni shakllantirishga yordam berishi mumkin. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi boʻyicha jahon pedagogik fikrida qadimgi yunon faylasuflarining taʼlimga oid qarashlari keng oʻrganilgan. Masalan, Werner Jaeger (1939) oʻzining "Paideia: The Ideals of Greek Culture" asarida qadimgi yunon taʼlimining ideal shaxsni shakllantirishdagi rolini chuqur tahlil qilgan va arete tushunchasining pedagogik ahamiyatini yoritgan [5]. Martha Nussbaum (1997) "Cultivating Hum ...