Islomxoʻja majmuasiga sayohat va Islomxoʻja sayohati xususida esse yozish.

Xiva shahriga sayohatim Islomxo'ja majmuasi atrofidagi bahsli savollarga javob topishga qaratilgan edi. Xususan, XX asr boshlaridagi jadidchilik harakatida Islomxo'janing o'rni naqadar muhim bo'lganini uning bunyodkorlik faoliyati orqali anglashga harakat qildim. Islomxo'ja majmuasi nafaqat o'z davrining me'moriy mo'jizasi, balki Xiva xonligining so'nggi nafasidagi islohotlar va tub o'zgarishlar ramzi bo'lib, uning bunyodkori Islomxo'janing murakkab shaxsiyati va taqdirini o'rganishga undaydi.

Islomxo'ja majmuasiga qarash bilan inson ongi Xiva xonligining so'nggi yillari va Islomxo'janing qisqa, ammo mazmunli hayotiga sho'ng'iydi. Majmua tarkibidagi minoraning balandligi va madrasaning ko'rkamligi Islomxo'janing ilm-ma'rifatga bo'lgan e'tiborini aks ettiradi. Ma'lumki, u nafaqat siyosiy arbob, balki ma'rifatparvar shaxs sifatida ham Xivaning eski tartiblarini yangilashga intilgan. Masalan, Islomxo'ja tashabbusi bilan bunyod etilgan kasalxona va pochta bo'limi o'sha davr uchun noyob va ilg'or qadamlar edi.