MUSTAQIL ISH

KIRISH Metallarning elastik va plastik deformatsiyasi zamonaviy muhandislik va texnologiya sohalarida fundamental tushunchalardan biri hisoblanadi. Materiallarning yuk ostida qanday qilib o'z shaklini o'zgartirishi va keyinchalik asl holatiga qaytishi (elastik deformatsiya) yoki doimiy ravishda o'zgarib qolishi (plastik deformatsiya) ularning konstruksiyalarda xavfsiz va samarali qo'llanilishini belgilovchi asosiy omillardan biridir. Ushbu jarayonlarni tushunish va nazorat qilish samolyotsozlik, avtomobilsozlik, qurilish, energetika va boshqa ko'plab sohalarda yuqori samarali va ishonchli mahsulotlar yaratish uchun zarurdir. Konstruktiv materiallarning ekspluatatsion xususiyatlari, xususan, mustahkamlik, qattiqlik, egiluvchanlik va charchoqqa chidamlilik kabi ko'rsatkichlar bevosita ularning deformatsiya mexanizmlari bilan bog'liq. Ishlab chiqarish jarayonlarida, masalan, prokatlash, shtamplash, cho'zish, presslash kabi operatsiyalar materiallarning plastik deformatsiya qobiliyatiga asoslanadi. Shu bois, metallarning ushbu xususiyatlarini chuqur o'rganish va ularni ilmiy asosda tahlil qilish materiallarshunoslik va mashinasozlik oldida turgan eng dolzarb vazifalardan biridir. Yuqori texnologiyali mahsulotlarga bo'lgan talab ortib borayotganligi sababli, materiallarning xususiyatlarini optimal darajada boshqarish va yangi avlod materiallarini yaratishga ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Muammoning qo'yilishi shundan iboratki, metallarning elastik va plastik deformatsiya xususiyatlari ularning mikrostrukturasi, kimyoviy tarkibi, ishlov berish usullari va ekspluatatsiya sharoitlariga bog'liq holda murakkab o'zgarishlarga uchraydi. Ushbu bog'liqliklarni to'liq tushunish va prognoz qilish, shuningdek, deformatsiya jarayonlarini mikro- va makrosatxda nazorat qilish murakkab muhandislik masalasidir. Bugungi kunda mavjud bo'lgan nazariy modellar har doim ham real sharoitlardagi materiallarning xatti-harakatini aniq aks ettira olmaydi. Ayniqsa, yuqori haroratlar, yuqori yuklan ...