MUSTAQIL ISH

KIRISH Bugungi globallashuv davrida mehnat munosabatlarining murakkablashuvi va iqtisodiy raqobatning kuchayishi sharoitida "me'yordan tashqari ish" tushunchasi tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ish beruvchilar va xodimlar o'rtasidagi huquqiy munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy vosita sifatida mehnat huquqi sohasida ushbu masalaning chuqur o'rganilishi nafaqat xodimlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, balki ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, mehnat munosabatlarida adolat va shaffoflikni ta'minlash uchun ham muhimdir. Me'yordan tashqari ish holatlari, unga jalb qilish shartlari va buning natijasida yuzaga keladigan muammolar bugungi kunda ko'plab mamlakatlarda, shu jumladan O'zbekistonda ham dolzarb ijtimoiy-iqtisodiy va huquqiy muammo sifatida e'tirof etilmoqda. Ushbu masala yuzasidan huquqiy tartibga solishning samaradorligini oshirish, mavjud kamchiliklarni bartaraf etish va xalqaro tajribani inobatga olgan holda milliy qonunchilikni takomillashtirish zarurati ushbu tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi me'yordan tashqari ish tushunchasining huquqiy mohiyatini chuqur tahlil qilish, unga jalb qilishning qonuniy shartlarini atroflicha o'rganish va mazkur sohada yuzaga keladigan muammolarni aniqlashdan iborat. Shuningdek, tadqiqot natijasida xodimlarning huquqlarini himoya qilish va mehnat samaradorligini ta'minlashga qaratilgan huquqiy yechimlar va tavsiyalar ishlab chiqiladi. Muammo shundaki, amalda ko'pincha ish beruvchilarning me'yordan tashqari ishga jalb qilish jarayonida qonunchilik talablariga rioya qilmasligi, xodimlarning roziligini olmasdan, tegishli kompensatsiya to'lamasdan yoki dam olish huquqini ta'minlamasdan harakat qilishi kuzatilmoqda. Bu esa o'z navbatida xodimlarning sog'lig'iga, ish va shaxsiy hayoti muvozanatiga salbiy ta'sir ko'rsatib, mehnat nizolariga sabab bo'lmoqda. Tadqiqot doirasida quyidagi asosiy vazifalar bajariladi: me'yordan tashqari ish tushunchasining nazar ...