MUSTAQIL ISH

KIRISH Tilning asosiy boyliklaridan biri bo'lgan leksika har qanday adabiy asarning o'ziga xosligi va ta'sirchanligini belgilovchi muhim omil hisoblanadi. Tilning ifoda imkoniyatlarini kengaytirish, matnga badiiy qimmat bag'ishlash va muallifning individual uslubini shakllantirishda sinonimlar alohida o'rin tutadi. Sinonimlar – ma'nosi bir-biriga yaqin, ammo tovush tomoni va ko'pincha qo'shimcha ma'no qirralari, uslubiy bo'yoqlari bilan farqlanuvchi so'zlar bo'lib, ular nutqqa rang-baranglik, aniqlik va ta'sirchanlik bag'ishlaydi. Adabiy tilda sinonimlardan mahorat bilan foydalanish yozuvchining tilni chuqur bilishi, so'z zaxirasining boyligi va badiiy niyatini aniq ifodalash qobiliyatidan dalolat beradi. Mazkur tadqiqot mavzusi hozirgi o'zbek adabiy tilining leksikologik va stilistik masalalari doirasida, xususan, adabiy matnda sinonimlarning qo'llanilishi va ularning badiiy funksiyasini o'rganish nuqtai nazaridan g'oyat dolzarbdir. O'tkir Hoshimov o'zbek adabiyotining yorqin namoyandalaridan biri bo'lib, uning asarlari tilining boyligi, obrazliligi va ifoda qudrati bilan ajralib turadi. Uning har bir asari, jumladan, "Nur borki soya bor" romani ham tilshunoslar va adabiyotshunoslar uchun qimmatli tadqiqot manbai hisoblanadi. Ustoz adib ijodida sinonimlardan mahorat bilan foydalanish o'ziga xos badiiy olam yaratishga xizmat qiladi, asarning semantik qatlamini boyitadi va o'quvchida chuqur hissiy taassurot uyg'otadi. Shuning uchun, bu mavzuni o'rganish nafaqat tilshunoslikning nazariy masalalarini boyitadi, balki o'zbek adabiyotining buyuk ustozlari ijodiy uslubining sir-asrorlarini ochishga ham yordam beradi. Zamonaviy tilshunoslikda badiiy asar tili xususiyatlarini chuqur o'rganishga bo'lgan ehtiyoj tobora ortib borayotganini hisobga olsak, mazkur tadqiqotning ahamiyati yanada ortadi. O'tkir Hoshimov ijodini o'rganishga bag'ishlangan ko'plab adabiy-tanqidiy va tilshunoslik ishlariga qaramay, uning "Nur borki soya bor" romanidagi sinonimlarning tizimli, kompleks v ...